Mówi Wieko

Opowieść o Tam Linie - młodzieńcu porwanym przez Królową Elfów i zmuszonym do służby na jej dworze, a potem cudownym ocaleniu przez młodą szlachciankę zawiera w sobie wszystko: magię, transformację, miłość, plan złożenia człowieka w ofierze, konsekwencje pozamałżeńskiej ciąży i odwagę przeciwstawienia się przeszkodom.Na prelekcji zmierzymy się z... szesnastoma wersjami ballady, które od drugiej połowy osiemnastego wieku do drugiej dekady dziewiętnastego zebrał wybitny badacz folkloru, Francis James Child

"O zarządzaniu cesarstwem" - traktat spisujący ważne sprawy dla edukacji następcy bizantyńskiego tronu zawiera mnóstwo informacji o ludach z którymi w Konstantynopolu musiano wchodzić w interakcję. Jest to podstawowe, chociaż problematyczne źródło do X wieku, przybliżające nam to, co nad Bosforem wiedziano o Chazarach, Węgrach czy... Słowianach. Ci ostatni osiedlili się nawet w Grecji i stanowili bardzo uciążliwą grupę ludności. W krótkim odcinku zajmujemy się legendą w której święty Andrzej Apostoł osobiście rozgromił słowiańskie wojska oblegające miasto Petras i w nagrodę otrzymał jego ludność jako poddaną władzy jego świątyni.

Mowa pogrzebowa Peryklesa jest jedną z najstarszych zachowanych w kulturze europejskiej, a może i najstarsza. Demokratyczne Ateny żegnały pierwszych poległych w wojnie peloponeskiej, a ich pierwszy obywatel uświetnił to wydarzenie okolicznościowym przemówieniem. Byłaby ona kontrowersyjna również dzisiaj - Perykles wprost mówi o tym, że dawne czasy nijak się mają do chwały współczesnych mu ludzi, a śmierci za ojczyznę nie towarzyszy żadna nagroda nadprzyrodzona czy przykaz religijny. Nie, Ateńczycy powinni chcieć umierać za państwo, ponieważ państwo przestrzega zawartej z nimi umowy społecznej.

Tiethmar z Merseburga, prawdopodobnie najbardziej bucowaty średniowieczny kronikarz, poucza na temat nawiedzenia duchów. Nawiedzanie kościołów przez mieszkańców zaświatów będzie przez wieki frapowało kolejne pokolenia ludzi Kościoła, aż w końcu wykrystalizuje się wiara w Czyściec. Tiethmar przytacza kilka sobie współczesnych opowieści o duchach, wbrew faktom twierdzi, że już w czasach Mojżesza można było spożywać krew zwierząt zgodnie z przykazaniami Bożymi, a poza tym twierdzi, że... Słowianie nie wierzą w życie pozagrobowe. W ramach serii "Poczytaj mi Wieko" zajmujemy się tekstem nad którego interpretacją pochylały się pokolenia badaczy. Przyjrzymy się również wiarygodności kronikarza, który Słowian, a szczególnie Bolesława Chrobrego, nienawidził z prawdziwą pasją.

Święta Olga Kijowska jest jedną z trzech - obok krakowskiej Wandy i czeskiej Libuszy - pogańskich władczyń, które opisują nam najstarsze słowiańskie kroniki. W przeciwieństwie do swoich towarzyszek, na pewno istniała naprawdę, a w jej dziejach przedstawia się surowość i bezwzględność życia w Europie Wschodniej w połowie X wieku.W podcaście zajmujemy się fragmentem ruskiej "Opowieści minionych lat", współczesnej mniej więcej czeskiej kronice Kosmasa i polskiej Galla Anonima. Pomsta na mordercach męża, zabezpieczenie praw syna, nawrócenie na chrześcijaństwo i fiasko chrystianizacji Rusi to kanwa opowieści o niezwykłej kobiecie, która wymykała się schematom dziejopisów.