ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

ក្រុមអ្នកជំនាញព្រមានថា តម្លៃប្រេងនៅលើពិភពលោករួមទាំងកម្ពុជាបាន និងកំពុងហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់ ខណៈ​សង្គ្រាមបន្តផ្ទុះឡើង នៅតាម​បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ដើមបូព៌ា។ តាមអ្នកជំនាញ កាលណា​តម្លៃប្រេងហក់ឡើងថ្លៃខ្ពស់ នោះវារុញច្រានឲ្យតម្លៃទំនិញផ្សេងៗទៀតឡើងថ្លៃទៅតាមនោះដែរ។ នេះជាផលវិបាកមួយដែលធ្លាក់ទៅលើអ្នកប្រើប្រាស់។ តើកម្ពុជាគួរត្រៀមខ្លួនយ៉ាងណា ដើម្បីទប់ទល់ការឡើងថ្លៃប្រេង និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ចពលរដ្ឋខ្មែរ?

បណ្តាប្រទេសក្នុងពិភពលោក និងស្ថាប័នព័ត៌មានអន្តរជាតិកំពុងងាកទៅចាប់អារម្មណ៍ជម្លោះនៅតំបន់ដើមបូព៌ាដែលកំពុងឡើងកម្តៅកាន់តែខ្លាំង។ អ្នកតាម​ដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជាខ្លះយល់ថា ជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ ថៃហាក់លែងជារឿងអារម្មណ៍របស់អន្តរជាតិដូចមុនទៀតឡើយ។ តែសម្រាប់អ្នកខ្លះទៀត អ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅតំបន់ដើមបូព៌ាពេលនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នកខ្លាំងអាចប្រើកម្លាំងយោធា ឬឥទ្ធិពលនយោបាយដោយមិនខ្វល់ពីច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្នុង​ករណីនេះ អ្នកជំនាញជំរុញឲ្យកម្ពុជាពង្រឹងវិស័យការពារជាតិកាន់តែរឹងមាំ ពិសេសការពិពិធកម្មទំនាក់ទំនងការទូត និងឯកភាពជាតិ។ តើជម្លោះនៅតំបន់ដើមបូព៌ាអាចជះឥទ្ធិពលលើដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃដែរ ឬទេ?

សហភាពអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដែលស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាល បានដាក់ញត្តិទៅ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៦ ដើម្បីស្នើឲ្យដកសញ្ជាតិខ្មែរពីមេដឹកនាំនយោបាយជំទាស់លោក សម រង្ស៊ី។ ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើង ដោយសារតែក្រុមដែលមាននិន្នាការគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចោទថា អតីតប្រមុខបក្សប្រឆាំងនៅកម្ពុជា បានបង្កើត «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា» ដោយគប់គិតជាមួយថៃ ដើម្បីមកប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ តែអ្នកនាំពាក្យ «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា» យល់ថា អ្នកជំទាស់នឹងលោកសម រង្ស៊ី ខ្លាចឥទ្ធិពលរបស់លោក សម រង្ស៊ី នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទើបបានជាពួកគេចេញធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារឲ្យដកសញ្ជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ដែលជាអតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអតីតដៃគូប្រជែងនយោបាយដ៏ស្រួចស្រាល់របស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន។

លោកស្រី Louise Mushikiwabo អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចការងារនៅប្រទេសកម្ពុជាចំនួន៣ថ្ងៃ នាខែមីនាខាងមុខនេះ ដើម្បីត្រៀមរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់១៦ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិមួយចំនួនលើកឡើងថា ការដែលកម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងហ្វ្រង់កូហ្វូនី គឺជាឱកាសដ៏មានមោទនភាពមួយសម្រាប់ធ្វើពិពិធកម្មការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ អ្នកជំនាញខ្លះយល់ថា កម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់វេទិកាអន្តរជាតិមួយនេះ ដើម្បីបង្ហាញជំហររបស់កម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ​ដោយសន្តិវិធី និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តើកម្ពុជានឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងហ្វ្រង់កូហ្វូនី ឆ្នាំ២០២៦?

អតីតប្រធានបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ស៊ុន ចន្ធី ត្រូវបានដោះលែងឲ្យមានសេរីភាព ខណៈដែលការអនុវត្តទោសទៅតាមការសម្រេចរបស់តុលាការរយៈពេល ២ឆ្នាំ ជិតផុតកំណត់។ សកម្មជននយោបាយប្រឆាំងមួយចំនួនទៀតក៏ត្រូវបានដោះលែងដែរ ក្រោមហេតុផលអនុវត្តទោសគ្រប់តាមការកំណត់។ អ្នកតាមដានសង្គម កត់សំគាល់ថា ការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងសកម្មជនប្រឆាំងពេលនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមានការទទូចឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឡើងវិញ គ្រាដែលថៃកំពុងឈ្លានពានកម្ពុជា និងស្របពេលដែលកម្ពុជាកំពុងស្វែងរការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ។ តើការដោះលែងអ្នកនយោបាយប្រឆាំងមួយចំនួននៅកម្ពុជានាពេលនេះបង្ហាញពីសញ្ញាផ្សះផ្សាជាតិ?