پادکست کشکول
پادکست کشکول

پادکست کشکول

Ehsan Tarighat

Overview
Episodes

Details

پادکست «کشکول» جایی است برای شروعِ عمیق‌تر دیدن.برای بیشتر دانستن، کاویدن و قدم‌به‌قدم جلو رفتن در فهم موضوعاتی که می‌توانند زندگی‌مان را بهتر کنند.اینجا قرار نیست فقط بشنویم— قرار است فکر کنیم، سؤال بپرسیم و نگاه‌مان را به دنیا گسترده‌تر کنیم.  Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Recent Episodes

 چرا چین روی آب دریا پنل خورشیدی نصب می‌کند؛ تاریخچهٔ یک ایدهٔ غریب
MAY 19, 2026
چرا چین روی آب دریا پنل خورشیدی نصب می‌کند؛ تاریخچهٔ یک ایدهٔ غریب
دسامبر ۲۰۲۵، خلیج بوهای، ۸ کیلومتر دور از ساحل چین. ۲٬۹۳۴ سکوی فلزی، روی هم رفته ۱٬۲۲۳ هکتار. اولین نیروگاهِ خورشیدیِ گیگاواتی روی دریای آزاد در تاریخِ بشر. اما این، چرا، حالا، و چه قیمتی؟ در این اپیزود تحقیقیِ ۳۸ دقیقه‌ای، در نقش گزارشگرِ تحلیلی، در شش پرده، می‌رویم سراغش. تاریخچه‌ای از ۲۰۰۷ تا امروز، پنج گرهِ به‌هم‌پیچیدهٔ اقتصادِ انرژی، مرزهای مهندسی (خوردگیِ نمک، بیوفولینگ، تایفون)، اقتصاد پنهانِ پشتِ پروژه، انسان‌ها و طبیعتی که تحتِ تأثیرند، و پیامِ ژئوپلیتیکی که این داستان به همهٔ ما می‌فرستد. منابع: بانک جهانی، IEA، CSIS، Wood Mackenzie، PV Magazine، Frontiers in Marine Science. با احتیاطی روشن دربارهٔ ادعاهای روابطِ عمومی شرکت‌های دولتیِ چینی.بخش‌های مختلف این اپیزودپردهٔ اول — صحنه‌ای روی دریا: HG14، دونگ‌شَن، رودونگ، طرح معماپردهٔ دوم — تاریخچهٔ یک ایدهٔ غریب: از آی‌چی ۲۰۰۷ تا های‌یانگ ۲۰۲۲پردهٔ سوم — منطقِ انرژی: پنج گرهٔ به‌هم‌پیچیدهپردهٔ چهارم — مرزِ مهندسی: نمک، تایفون، بیوفولینگ، ۲۵ سالِ نامعلومپردهٔ پنجم — انسان‌ها، طبیعت، و پولِ پشتِ پردهپردهٔ ششم — پیامِ ژئوپلیتیک و بستنگزارش‌های نهادی: - PV Magazine — China commissions world’s largest 1 GW open-sea offshore solar project (Dec 2025) - Global Energy Monitor — Guohua HG14 project wiki - World Bank — Where Sun Meets Water floating solar market report (2019) - IEA — Solar PV Global Supply Chains - Wood Mackenzie — Solar/storage costs Q4 2025 - CSIS — China’s solar industry upheaval (Michael Davidson) - Carbon Brief — Five climate questions for China’s next FYPپروژه‌های خاص: - PV Tech — CGN 400 MW Laizhou Bay offshore PV (2024) - PV Magazine — Typhoon-resistant offshore PV (Three Gorges Dongshan) - PowerMag — China’s offshore solar-hydrogen integration (Rudong) - PV Magazine — SPIC + Ocean Sun first offshore floating solar-wind park (2022) - PV Magazine — Singapore Tengeh 60 MW floating PV (2021) - Oceans of Energy — Nymphaea Aurora deployment (2025) - Enerdata — Jiangsu province 27.3 GW offshore solar planمرورهای علمی: - Frontiers in Marine Science — Offshore floating PV environmental review (2024) - ScienceDirect / Applied Energy — Developing reliable floating solar systems on seas (2025) - PV Magazine — What seawater and salt spray can do to a PV system - Nature Materials Degradation — Marine biofouling and structural fatigue - Frontiers in Marine Science — Offshore wind/solar fishery legal review (2026)رخدادهای تخریب: - PV Magazine — Yamakura FPV fire after Typhoon Faxai (2019) - PVTime — Typhoon damage to solar plants in China (Yagi 2024)اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی از فعالیت‌های پانوراما به عنوان یک رسانه مستقل، در ایران می‌توانید از لینک پایین استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatهمچنین از نشانی زیر می‌تونید برای پرداخت ارزی استفاده کنید:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
play-circle icon
46 MIN
دو راهی سرنوشت: چرا چین ابرقدرت شد و کره شمالی منزوی
MAY 14, 2026
دو راهی سرنوشت: چرا چین ابرقدرت شد و کره شمالی منزوی
در سال ۱۹۷۶، چین و کره شمالی هر دو کشورهایی کمونیستی، فقیر، و خارج از چرخه ثروت غرب بودند. حتی نکته‌ای که خیلی‌ها امروز فراموش کرده‌اند: کره شمالی در آن زمان از همسایه جنوبی‌اش پیشرفته‌تر بود. اما پنجاه سال بعد، چین به دومین قدرت اقتصادی، نظامی و سیاسی جهان تبدیل شده، و کره شمالی به منزوی‌ترین کشور روی زمین.در این اپیزود بلند ۵۵ دقیقه‌ای، در نقش خبرنگار و تحلیلگر سیاسی، گام به گام تاریخ پنجاه سال هر دو کشور را روایت می‌کنیم. از اصلاحات دنگ شیائوپینگ تا فلسفه «جوچه» کیم ایل‌سونگ. از معجزه شنژن تا قحطی بزرگ کره شمالی. از پیوستن چین به WTO تا برنامه هسته‌ای پیونگ‌یانگ. و در نهایت، پنج عامل کلیدی را استخراج می‌کنیم که توضیح می‌دهد چرا این دو راه، از یک نقطه شروع مشترک، به دو سرنوشت کاملاً متضاد رسیدند.اگر به تاریخ معاصر، اقتصاد سیاسی، ژئوپلیتیک آسیای شرقی، یا قدرت تصمیم‌های رهبری در شکل‌دهی به سرنوشت ملت‌ها علاقه‌مندید، این اپیزود برای شماست.یادداشت‌های منابع و راستی‌آزماییبرای راستی‌آزمایی نهایی، این منابع پیشنهاد می‌شود:— داده‌های اقتصادی: Maddison Project Database (دانشگاه گرونینگن)، World Bank Open Data، Bank of Korea (برای آمار سالانه اقتصاد کره شمالی)— تاریخ چین معاصر: Deng Xiaoping and the Transformation of China اثر Ezra Vogel؛ China's Economy: What Everyone Needs to Know اثر Arthur Kroeber— تاریخ کره شمالی: The Real North Korea اثر Andrei Lankov؛ Nothing to Envy اثر Barbara Demick— تحلیل ژئوپلیتیک معاصر: گزارش‌های Council on Foreign Relations (CFR)، Brookings Institution، International Crisis Group— آرشیو خبری: BBC، Reuters، Al Jazeera English، NK News (تخصصی کره شمالی)نکته مهم: تخمین تلفات قحطی کره شمالی بین ششصد هزار تا سه میلیون نفر متغیر است. در اسکریپت، بازه محتاطانه ششصد هزار تا یک میلیون نفر استفاده شده که در محافل آکادمیک معتبرتر است (مثلاً تحقیق‌های Lankov و Goodkind/West).اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی از فعالیت‌های پانوراما به عنوان یک رسانه مستقل، در ایران می‌توانید از لینک پایین استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatهمچنین از نشانی زیر می‌تونید برای پرداخت ارزی استفاده کنید:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
play-circle icon
45 MIN
چرا گاهی کلمه‌ها نوک زبانمان گیر می‌کنن؟
MAY 3, 2026
چرا گاهی کلمه‌ها نوک زبانمان گیر می‌کنن؟
تا حالا شده مطمئن باشید یک کلمه، اسم یا عنوان را می‌دانید، اما هرچقدر تلاش می‌کنید، به زبانتان نیاید؟ همان لحظه‌ی آشنا و کمی کلافه‌کننده‌ای که می‌گوییم: «نوک زبونمه!»در این اپیزود از پادکست کشکول، سراغ یکی از تجربه‌های مشترک و عجیب ذهن انسان می‌رویم: پدیده‌ی Tip-of-the-Tongue یا «نوک زبان». می‌بینیم چرا مغز ما گاهی معنی یک کلمه را نگه می‌دارد اما صدای آن را پیدا نمی‌کند، چه بخش‌هایی از مغز درگیر این ماجرا هستند، چرا این اتفاق با افزایش سن، استرس یا چندزبانه بودن بیشتر می‌شود، و آیا اصلاً باید نگرانش باشیم یا نه.از ویلیام جیمز و نخستین توصیف‌های روان‌شناختی این پدیده تا پژوهش‌های جدید درباره حافظه، زبان و مغز، این اپیزود سفری است به پشت‌صحنه‌ی لحظه‌ای که چیزی را می‌دانیم، اما نمی‌توانیم بیانش کنیم.اگر شما هم بارها گفته‌اید «اسمش تو ذهنمه ولی نمیاد»، این اپیزود برای شماست.منابع علمی اصلی:Brown, R., & McNeill, D. (1966). The "tip of the tongue" phenomenon. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 5, 325-337.Schwartz, B. L., & Metcalfe, J. (2011). Tip-of-the-tongue (TOT) States: retrieval, behavior, and experience. Memory & Cognition, 39, 737-749.Gollan, T. H., & Acenas, L. A. (2004). What is a TOT? Cognate and translation effects on tip-of-the-tongue states in Spanish-English and Tagalog-English bilinguals. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 30(1), 246-269.Shafto, M. A., Burke, D. M., Stamatakis, E. A., Tam, P. P., & Tyler, L. K. (2007). On the tip-of-the-tongue: Neural correlates of increased word-finding failures in normal aging. Journal of Cognitive Neuroscience, 19(12), 2060-2070.Kreiner, H., & Degani, T. (2015). Tip-of-the-tongue in a second language: The effects of brief first-language exposure and long-term use. Cognition, 137, 106-114.Barry, J.C., Ferrer, E., Lerma-Usabiaga, G. et al. (2025). Mnemonic factors associated with the tip-of-the-tongue phenomenon. Scientific Reports, 15, 14316.Abrams, L., White, K. K., & Eitel, S. L. (2003). Isolating phonological components that increase tip-of-the-tongue resolution. Memory & Cognition, 31(8), 1153-1162.Ecke, P., & Garrett, M. F. (1998). Lexical retrieval stages of momentarily inaccessible foreign language words. Ilha do Desterro, 35, 157-172.اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی از فعالیت‌های پانوراما به عنوان یک رسانه مستقل، در ایران می‌توانید از لینک پایین استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatهمچنین از نشانی زیر می‌تونید برای پرداخت ارزی استفاده کنید:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
play-circle icon
23 MIN
آنه‌دونیا چیه یا چرا دیگه از هیچ چیز لذت نمی‌بریم؟
APR 28, 2026
آنه‌دونیا چیه یا چرا دیگه از هیچ چیز لذت نمی‌بریم؟
در این قسمت از پادکست کشکول سراغ مفهومی می‌رویم که شاید خیلی‌ها تجربه‌اش کرده باشند، اما اسمش را ندانند: آنه‌دونیا؛ یعنی کاهش یا از دست دادن توانایی لذت بردن از چیزهایی که قبلاً برایمان خوشایند و معنا‌دار بوده‌اند.از ریشه یونانی این کلمه شروع می‌کنیم، به تاریخچه ورودش به روان‌پزشکی و تعریف آن در DSM می‌رسیم، و بعد با مثال‌هایی ساده می‌بینیم که آنه‌دونیا فقط «بی‌حوصلگی» یا «خستگی» نیست. گاهی آدم هنوز زندگی را ادامه می‌دهد، غذا می‌خورد، کار می‌کند، با دیگران حرف می‌زند، اما انگار میان او و لذت، یک دیوار شیشه‌ای کشیده شده است.در ادامه، وارد دنیای مغز می‌شویم؛ از سیستم پاداش، دوپامین، تفاوت میان «خواستن» و «دوست داشتن»، نقش التهاب در بدن، و حتی ارتباط احتمالی میکروبیوم روده با توانایی لذت بردن حرف می‌زنیم. همچنین بررسی می‌کنیم چرا توضیح‌های رایج فضای مجازی، مثل اینکه «مغز برای محافظت از تو وارد حالت امن شده»، می‌تواند گمراه‌کننده و حتی خطرناک باشد.این اپیزود تلاشی است برای فهم دقیق‌تر یکی از مهم‌ترین نشانه‌های افسردگی و برخی اختلالات روانی؛ نشانه‌ای که باید جدی گرفته شود، چون گاهی جمله ساده‌ی «دیگر از هیچ‌چیز لذت نمی‌برم» فقط یک گلایه معمولی نیست، بلکه زنگ خطری است که بدن و ذهن ما برای کمک گرفتن به صدا درمی‌آورند.اگر تا به حال حس کرده‌اید چیزهایی که قبلاً دوستشان داشتید دیگر برایتان معنایی ندارند، یا اگر کسی را می‌شناسید که چنین تجربه‌ای دارد، این اپیزود می‌تواند نقطه شروعی برای فهم بهتر، همدلی بیشتر و جدی‌تر گرفتن کمک تخصصی باشد.منابع:مقاله «ویژگی‌های آنه‌دونیا در افسردگی: مروری از دیدگاه بالینی» از مجله Translational Psychiatry، مارس ۲۰۲۵مقاله «نوروساینس آپاتی و آنه‌دونیا: رویکردی فراتشخیصی» از Nature Reviews Neuroscience، ۲۰۱۸پادکست Huberman Lab، اپیزودهای «درک و غلبه بر افسردگی» و «کنترل دوپامین برای انگیزه و تمرکز»متاآنالیز «ارزیابی آنه‌دونیا به عنوان عامل خطر در خودکشی» از Journal of Psychiatric Research، ۲۰۲۳مقاله «تفکیک خستگی از آنه‌دونیا» از Translational Psychiatry، ۲۰۲۰اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی از فعالیت‌های پانوراما به عنوان یک رسانه مستقل، در ایران می‌توانید از لینک پایین استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatهمچنین از نشانی زیر می‌تونید برای پرداخت ارزی استفاده کنید:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
play-circle icon
34 MIN
اثر پدیده رژ قرمز؛ روانشناسی خرید در دوران رکود
JAN 5, 2026
اثر پدیده رژ قرمز؛ روانشناسی خرید در دوران رکود
چرا وقتی اقتصاد فرو می‌پاشه، فروش رژ لب بالا میره؟ چرا مردها توی رکود زیرجامه نمی‌خرن اما آبجوی گرون می‌خرن؟ در این اپیزود کشکول، سفری ۱۰۰ساله از بحران بزرگ ۱۹۳۰ تا پاندمی ۲۰۲۰ داریم تا معمای اثر رژ لب رو حل کنیم. از جنگ جهانی دوم که رژ لب قرمز تبدیل شد به سلاح در برابر هیتلر، تا آزمایشگاه‌های روانشناسی که دنبال ریشه‌های تکاملی این رفتارن، تا امروز که شاید این شاخص داره می‌میره. یه گزارش تحقیقی درباره روانشناسی خرید، مقاومت انسانی، و اینکه چطور چیزهای کوچیک می‌تونن توی تاریکی بهمون نور بدن. منابع علمی و تحقیقاتی استفاده شده مقالات دانشگاهی اصلی: 1. Hill, S. E., Rodeheffer, C. D., Griskevicius, V., Durante, K., & White, A. E. (2012) "Boosting Beauty in an Economic Decline: Mating, Spending, and the Lipstick Effect" Journal of Personality and Social Psychology, 103(2), 275-291 https://doi.org/10.1037/a0028657 2. MacDonald, D., & Dildar, Y. (2020) "Social and Psychological Determinants of Consumption: Evidence for the Lipstick Effect During the Great Recession" Journal of Behavioral and Experimental Economics, 86, 101527 https://doi.org/10.1016/j.socec.2020.101527 3. Netchaeva, E., & Rees, M. (2016) "Strategically Stunning: The Professional Motivations Behind the Lipstick Effect" Psychological Science, 27(8), 1157-1168 https://doi.org/10.1177/0956797616654677 گزارش‌های موسسات تحقیقاتی: 4. The Conference Board (November 2025) "Men Lead Spending on Little Luxuries Amid Growing Economic Caution" Survey of 3,000 US consumers 5. Bain & Company (November 2024) "Luxury Market Report 2024" Analysis of global luxury goods market 6. IWSR Drinks Market Analysis (2020-2024) "Impact of Economic Recessions on Beverage Alcohol" Multi-year beverage industry analysis 7. Mintel (2008-2024) "Cosmetics Sales Data and Consumer Behavior Analysis" Longitudinal market research تحقیقات تاریخی: 8. Koehn, N. F. (2001) "Estée Lauder and the Market for Cosmetics" Harvard Business School Cases, 801-362 9. Personal Care Products Council (2025) "History of Cosmetics Industry" Industry historical archive 10. Schor, J. (1998) "The Overspent American: Why We Want What We Don't Need" Basic Books 11. British Newspaper Archive (2020) "Makeup During the Second World War" Historical documentation منابع اقتصادی: 12. Greenspan, A. (referenced in multiple sources) Men's Underwear Index as economic indicator Federal Reserve analysis (1990s-2000s) 13. Applied Economics Letters (2012) "Do Sales of Men's Underwear Really Predict the State of the Economy?" Statistical analysis across 57 countries 14. The Economist (2009) "Lipstick Sales Analysis During Recession" Statistical critique of Lipstick Index منابع روزنامه‌نگاری و تحلیلی: 15. Parler, C. (2025) "The Lipstick Index Was Never Real" All Left Turns Newsletter 16. Business of Fashion (2025) "The End of the Lipstick Index" Industry analysis 17. NPR Planet Money (2020) "What Beer Sales Tell Us About The Recession" Economic analysis 18. Financial Times (2008-2025) Various articles on beauty industry and recession منابع تاریخ فرهنگی: 19. Victoria & Albert Museum (2018) "Giving Face: Women's Make-up Style and Status in the 1930s" Museum exhibition research 20. Warhawk Air Museum (2020) "The Patriotism of Beauty, Grooming & Fashion During WWII" Military history documentationاگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید.برای حمایت مالی از فعالیت‌های پانوراما به عنوان یک رسانه مستقل، در ایران می‌توانید از لینک پایین استفاده کنید:https://donito.me/ehsantarighatهمچنین از نشانی زیر می‌تونید برای پرداخت ارزی استفاده کنید:https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
play-circle icon
39 MIN