Wszechnica FWW - Nauka

Wykład Oskara Skibskiego w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego z „Deltą" [13 grudnia 2025 r.]Czy da się wymieniać prezentami tak, żeby wszyscy byli zadowoleni – i nikt nie wyszedł na tym gorzej?Ten wykład w ramach Świątecznego Maratonu Wykładowego „Delty” zaczyna się bardzo znajomo: od problemu nietrafionych prezentów. Bo przecież każdy z nas choć raz dostał coś, co zupełnie do niego nie pasowało. Ale zamiast narzekać – spróbujemy podejść do tego… naukowo.Prelegent pokazuje, że za prostą sytuacją „wymieńmy się prezentami” kryje się poważny problem matematyczno-ekonomiczny. Jak zaprojektować mechanizm wymiany, który będzie sprawiedliwy? Taki, w którym:– nikt nie skończy z gorszym prezentem niż na początku,– nie opłaca się oszukiwać,– i nawet grupom nie opłaca się „dogadywać na boku”.Brzmi jak coś trudnego? A jednak można to zrobić – i to w sposób zaskakująco intuicyjny.W trakcie wykładu zobaczymy działanie konkretnego algorytmu wymiany (znanego z ekonomii i nagrodzonego Nagrodą Nobla), który w praktyce pozwala ludziom „dobrze się powymieniać”. Na żywym przykładzie – z udziałem publiczności i… batonów – krok po kroku odkrywamy, jak działają preferencje, decyzje i sprytne zasady, które prowadzą do uczciwego rozwiązania.To świetny przykład tego, jak matematyka i ekonomia wchodzą w nasze codzienne życie – nawet w tak niepozornej sytuacji jak świąteczne prezenty. I jak dzięki prostym założeniom można rozwiązywać złożone problemy społeczne.Krótko mówiąc: wykład, który zaczyna się od Skittlesów i Kinder Bueno, a kończy na nagrodach Nobla i eleganckich algorytmach.Delta przygotowuje dla Was aż dziewięć wspaniałych upominków świątecznych! Będzie każde poletko Delty (mat, inf, fiz, astr), więc każdy zasmakuje w swoim ulubionym 🙂W programie dziewięć 15-minutowych referatów popularnonaukowych w wykonaniu członkiń/członków i przyjaciół redakcji „Delty”Oskar Skibski - adiunkt, Instytutu Informatyki Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UniwersytetuJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#delta #czasopismodelta #matematyka #ekonomia #informatyka #wymiana #nauka

Wykład dr Kryspina Andrzejewskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Czy naprawdę da się „wyhodować” motyla w domu? A jeśli tak – to dlaczego czasem się to nie udaje?W swoim wykładzie dr Kryspin Andrzejewski zabiera nas w fascynujący świat motyli – tych dziennych i nocnych – pokazując ich życie od zupełnych podstaw: od jaja, przez gąsienicę i poczwarkę, aż po dorosłego owada. To opowieść, która zaczyna się od ciekawości i prostych obserwacji, a prowadzi do głębszego zrozumienia procesów zachodzących w przyrodzie.Dowiemy się, gdzie i jak szukać poszczególnych stadiów rozwoju motyli, co robią, by przetrwać, oraz dlaczego natura nie zawsze „ułatwia” nam ich obserwację. Wykład ma też bardzo praktyczny wymiar – podpowiada, co zrobić, by samodzielnie zobaczyć metamorfozę na własne oczy, jak przyciągać motyle do swojego otoczenia, a także czego unikać.To jednak nie tylko opowieść o pięknie i różnorodności. W drugiej części pojawia się ważny wątek: dlaczego motyle znikają i co jako ludzie możemy zrobić, by im pomóc. To moment refleksji nad kondycją środowiska i naszą rolą w jego ochronie.To wykład, który łączy zachwyt nad naturą z konkretną wiedzą i odpowiedzialnością – inspiruje do patrzenia uważniej i działania mądrzej.dr Kryspin Andrzejewski – adiunkt w Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN w Warszawie. Zajmuje się badaniami z pogranicza neurobiologii i fizjologii, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów regulacji oddychania oraz funkcjonowania układu nerwowego w stanach chorobowych. Jego prace koncentrują się m.in. na procesach neurodegeneracyjnych i odpowiedzi organizmu na niedotlenienie, łącząc podejście eksperymentalne z analizą procesów zachodzących w mózguJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#motyle #przyroda #biologia #entomologia #nauka #popularnonaukowe #metamorfoza #ekologia #ochronaprzyrody #festiwalnauki #edukacja

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Siódma część Opowieści znad stawu [7 kwietnia 2026 r.]W siódmej części cyklu „Opowieści znad stawu” Bartosz Popczyński zabiera nas na uważny spacer wokół jednego z najbardziej dynamicznych i różnorodnych ekosystemów – stawu. To przestrzeń, w której spotykają się woda, ląd i powietrze, a wraz z nimi – niezwykle bogaty świat ptaków.Wykład koncentruje się na gatunkach, które można zaobserwować nad stawami – zarówno tych spektakularnych i przyciągających wzrok, jak i tych bardziej niepozornych, które częściej usłyszymy niż zobaczymy. Autor pokazuje, jak rozpoznawać ptaki po głosie, zachowaniu i sposobie poruszania się, ucząc uważności i wrażliwości na detale, które zwykle umykają podczas zwykłego spaceru.Szczególną wartością wykładu jest osadzenie wiedzy w praktyce terenowej. Popczyński nie tylko opowiada o gatunkach, ale także tłumaczy, gdzie ich szukać, na co zwracać uwagę i jak interpretować ich obecność w kontekście całego ekosystemu. Dzięki temu słuchacz zaczyna widzieć staw nie jako statyczny krajobraz, ale jako żywy, zmieniający się organizm, w którym każdy gatunek pełni określoną rolę.Wykład porusza również temat sezonowości – pokazuje, jak zmienia się skład gatunkowy ptaków w zależności od pory roku oraz jakie procesy (migracje, lęgi, żerowanie) wpływają na to, kogo możemy spotkać nad wodą. To opowieść o rytmie natury, który – choć często niedostrzegalny – toczy się tuż obok nas.To spotkanie jest nie tylko porcją rzetelnej wiedzy przyrodniczej, ale także zaproszeniem do zmiany perspektywy – do wolniejszego, bardziej świadomego bycia w przyrodzie. Po tym wykładzie zwykły spacer nad stawem może stać się fascynującą wyprawą badawczą.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#staw #woda #wieś #przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #rośliny

Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą [1 kwietnia 2026 r.]Nieodłącznym symbolem Świąt Wielkiej Nocy jest jajko. Każdy z nas doskonale zna kurze jajka, ale czy wiemy jak wyglądają jajka innych ptaków? Warto je poznać i przyjrzeć się im z bliska, choć w naturze jest to dosyć trudne a nawet niepożądane, ponieważ możemy narazić ptaki na utratę lęgu, dlatego zamiast tego zapraszamy do wysłuchania opowieści i obejrzenia jaj różnych gatunków ptaków. Poznamy różnorodność, mnogość kształtów oraz kolorów tych naturalnych pisanek i kraszanek.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqWspółorganizatorem wykładu jest Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasy Miejskie WarszawaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#przyroda #środowisko #spotkaniazprzyrodą #bartoszpopczyński #ptaki #zwierzęta #jajka #wielkanoc #pisanki #kraszanki #gniazda #ptasiegniazda

Wykład dr Krzysztofa Olszyńskiego w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.] Każda kultura ma typowe dla siebie wzorce i rytuały. Wiele z nich dotyczy spożywania posiłków. Choć dziś z łatwością podważamy wzorce kulturowe, część z nich jest wynikiem wielopokoleniowych obserwacji, a więc nie bierze się znikąd.Przykład włoskiego napoju kawowo-mlecznego jest dobrym punktem wyjścia dla rozważań o tym, dlaczego faworyzujemy pewne składniki żywności nad inne. Omówiona zostanie kwestia własnych preferencji smakowych – dlaczego ktoś uwielbia brokuły, a ktoś inny nienawidzi kolendry? Przedstawiona zostanie różnica między nietolerancją a alergią pokarmową. Intelektualne cappuccino wypijemy na skrzyżowaniu szlaków, gdzie archeologia spotyka się z ewolucją, a antropologia z fizjologią.Dr Krzysztof Olszyński - Katedra i Zakład Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej, Wydział Lekarski, Warszawski Uniwersytet MedycznyJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/