Wszechnica FWW - Historia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [24 marca 2026 r.]Okazało się, że węgierski minister spraw zagranicznych na bieżąco informował rosyjskiego ministra spraw zagranicznych o przebiegu spotkań w Brukseli. To jakby mieć cały czas Moskwę przy stole – skomentował jeden z przywódców Europejskich. Przywódcy krajów europejskich i ministrowie zaczęli spotykać się w grupach bez obecności Węgrów by zapewnić minimum dyskrecji.Zbliżają się wybory na Węgrzech. Wspólnym kandydatem D. Trumpa, W. Putina i pewnie Chin jest W. Orban. Jak się okazuje jest też kandydatem K. Nawrockiego. Kampania wyborcza W. Orbana jest prowadzona pod hasłami zagrożenia ze strony prezydenta Ukrainy, ze strony samej Ukrainy, ze strony Unii Europejskiej. W. Orban jest nadzieją, a może narzędziem swoich głównych sponsorów w osłabianiu i rozbijania Unii Europejskiej, dla nich głównego przeciwnika ekspansji handlowej i ideologicznej.Wojna USA i Izraela z Iranem trwa już drugi tydzień. Z każdym dniem widać desperację i bezradność D. Trumpa. Po raz kolejny okazało się, że Amerykanie nie rozpoznali zdolności obronnych przeciwnika, a w tym przypadku też i siły reżimu. Iran zdumiewa swoimi zdolnościami obronnymi, potrafił zaatakować rakietami bazę Diego Garcia. Do zakończenia wojny daleko. Jeszcze raz sprawdza się znana prawda, że wojnę łatwo zacząć ale trudno skończyć. Na razie ta nieprzemyślana agresja z łatwej wojenki zamieniła się w przyczynę destabilizacji gospodarki światowej.Donald Trump zagroził, zaatakuje infrastrukturę energetyczną Iranu co jest zbrodnią wojenną. Takim aktem USA zrównałby się z Rosją, a Putin miałby usprawiedliwienie swojego postępowania na Ukrainie.Z każdym dniem wojny USA są słabsze, mają coraz mniej rakiet, co może ośmielić Chiny do kolejnych akcji przeciwko Tajwanowi. Stawia to pod znakiem zapytania zdolność wywiązania się z kontraktów na dostarczenie uzbrojenia… Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rosja #polityka #rozmowywszechnicy #moskwa #putin #trump

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [17 marca 2026 r.]Tak jak ostrzegał wywiad i było do przewidzenia - Amerykanom z Iranem nie idzie. Wybombardowanie reżimu Amerykanom nie działa i nie zadziała. Iran był lepiej przygotowany niż Wenezuela. Odwet jest dotkliwy dla całego świata, szczególnie dla USA, które wszyscy będą oskarżać o destabilizację światowej gospodarki. Każdy dzień wojny osłabia USA. Iran postawił własne warunki zakończenia wojny: zawarcie pokoju, wycofanie się USA z Bliskiego Wschodu i likwidacja baz wojskowych, reparacje za zniszczenia wojenne. Trochę to przypomina warunki jakie Rosja postawiła Zachodowi przed inwazją na Ukrainę.Cieśnina Ormuz jest zablokowana i wszelkie zapewnienia amerykańskiego ministra wojny, że można pływać są ignorowane. 32 kilometry płytkiego morza, głębszego przy brzegach Iranu. Statki płyną z prędkością wolno jadącego rowerzysty, są wielkie i stanowią łatwy cel nie tylko dla dronów ale nawet dla artylerii.Donald Trump zaapelował do NATO o udział w odblokowaniu zatoki, UK wydało jakiś niejasny komunika, reszta odmówiła. NATO jest paktem obronnym, a ta wojna obronna raczej nie jest. Donald Trump zagroził wobec tego wyjściem USA z NATO.To pokazuje z jak niepewnym sojusznikiem mamy do czynienia. NATO jest dla nas podstawowym filarem bezpieczeństwa i wobec podstępującego z dnia na dzień osłabiania się USA coraz ważniejsze jest by kraje europejskie zachowały swój potencjał wobec rosyjskiego zagrożenia. Dla Polski oznaczasz, że powinniśmy dywersyfikować nasze opcje bezpieczeństwa.Temu ma służyć europejski program SAFE (sukces polskiej prezydencji) i pożyczka, którą Polska zaciąga w Unii Europejskiej. Ustawę o pożyczce, wbrew interesom Polski, zawetował prezydent Nawrocki. Skomplikuje to dostęp do pieniędzy dla policji i straży granicznej, instytucji bardzo ważnych w zwalczaniu różnych aktów wojny hybrydowej prowadzonej przeciwko nam przez Rosję.Ale weto prezydenta świadczy o tym, że polska prawica coraz śmielej dąży do polexitu. Analizuje to bardzo trafnie b. minister ds. europejskich w rządach PiS Konrad Szymański (tekst w ostatnim numerze „Plus Minus”).Weto prezydenta wzbudziło zdumienie nie tylko w krajach europejskich ale też w USA. Bo to nie tylko rezygnacja z szybkiego dostępu do pieniędzy („polski’ SAFE to jakieś mrzonki rodem z przygód barona Münchausena –potrafił sam wyciągać się z bagna za włosy) ale też osłabienie pozycji negocjacyjnej Polski jako partnera w zawieraniu sojuszy czy umów z europejskimi partnerami… Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #trump #usa #uniaeuropejska #nato #polityka #safe #nawrocki

Wykład Elżbiety Przyłuskiej w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki w Warszawie [16 marca 2026 r.]Zapraszamy na spotkanie z Elżbietą Przyłuską, która zajmuje się poszukiwaniem i odzyskiwaniem dóbr kultury utraconych na skutek II wojny światowej.Polskie kolekcje artystyczne już od pierwszych dni wojny były polem walki o strefę wpływów między przedstawicielami najwyższych władz III Rzeszy. Straty w ruchomych dobrach kultury poniesione przez Polskę szacowane są na ponad 516 tys., same muzea pozbawione zostały w przybliżeniu 50 proc. swoich zbiorów, straty bibliotek ocenia się na 70 proc. stanu przedwojennego. Szacunki te są jednak z całą pewnością zaniżone, ponieważ dokumentacja kolekcji i bibliotek zwykle była również rekwirowana lub celowo niszczona. Straty wojenne lub dzieła sztuki skradzione współcześnie odnajdują się na całym świecie – tak w kolekcjach publicznych, jak i prywatnych. Jak w praktyce wygląda poszukiwanie dzieł sztuki i ich odzyskiwanie? Jakie najcenniejsze zabytki udało się do tej pory odzyskać? – dowiemy się w trakcie spotkania.Elżbieta Przyłuska - absolwentka historii sztuki i filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim; główny specjalista ds. odzyskiwania strat wojennych z zagranicy w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego MKiDN (Wydział ds. Restytucji Dóbr Kultury); zajmuje się prowadzeniem spraw restytucyjnych, pozyskiwaniem dokumentacji, prowadzeniem kwerend, opracowywaniem wniosków restytucyjnych, prowadzeniem poszukiwań strat wojennych; autorka artykułów popularnonaukowych i redaktorka językowa książek o sztuce; zainteresowana w szczególności stratami w dziedzinie rzemiosła artystycznego i rzeźby, a także obiektami zagrabionymi na wschód; prowadziła sprawy restytucji m.in. takich dzieł sztuki, jak: strzelba Wincentego Krasińskiego – zwrot w 2022 r. z USA; obiekty zoologiczne z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN – zwrot w 2022 r. z Austrii; „Madonna z Dzieciątkiem” z kolekcji Lubomirskich w Przeworsku – zwrot w 2023 r. z Japonii; 73 dokumenty pergaminowe – zwrot w 2025 r. z Niemiec.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#kultura #historia #sztuka #dziedzictwo #muzea #obrazy #skarb #historiasztuki

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Magdaleną El Ghamari i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [10 marca 2026 r.]W odwecie za atak Iran ostrzeliwuje kilkanaście krajów w regionie – w tym Turcję, Cypr i Azerbejdżan. Irańskie rakiety uderzają nie tylko w amerykańskie bazy, ale również w luksusowe hotele w Dubaju, rafinerie ropy naftowej oraz kluczowe instalacje i porty gazowe w Katarze. Atakowane są także stacje odsalania wody morskiej, będące dla wielu państw regionu jedynym źródłem zaopatrzenia w wodę.Iran zamknął Cieśninę Ormuz, a transport morski przez Kanał Sueski (odpowiedzialny za 20% światowego handlu kontenerowego) jest sparaliżowany przez ataki szyickich Huti z Jemenu.Odwet Iranu uderza w czułe punkty światowej gospodarki, szczególnie na Zachodzie. Ceny paliw rosną w zastraszającym tempie, co wkrótce przełoży się na wzrost kosztów niemal wszystkich produktów i usług. Wojna bezpośrednio zagraża też światowemu rolnictwu – nie tylko z powodu utrudnionej logistyki, ale także przez gwałtowny wzrost cen nawozów azotowych, do których produkcji niezbędny jest gaz ziemny.Skutki tego konfliktu odczuwa już każda polska rodzina, zwłaszcza na wsi, gdzie drastycznie rosną koszty transportu.Tymczasem Donald Trump bagatelizuje kryzys na rynku ropy, kwitując go stwierdzeniem: „To niewielka cena za bezpieczeństwo”. No właśnie – bezpieczeństwo… ale czyje?Dr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #trump #usa #donaldtrump #iran #izrael #wojna #polityka

W nagraniu spotykają się Anita Szymborska – dyrektorka Ukraińskiej Akcji KIK oraz Iga Rzyśkiewicz – nauczycielka języka polskiego w LO Bednarska. Punktem wyjścia do rozmowy są stworzone przez nie materiały edukacyjne dotyczące migracji, przygotowane w ramach kampanii „MAM TAK SAMO”.To jednak nie tylko opowieść o narzędziach dydaktycznych. To przede wszystkim rozmowa o migracji jako doświadczeniu, które realnie kształtuje relacje społeczne – dziś szczególnie relacje polsko-ukraińskie – i które będzie miało wpływ na ich przyszłość.Autorki pokazują, że migracja nie jest tematem „na później” ani wyłącznie dla wielkich miast. To wyzwanie i szansa obecne także w mniejszych miejscowościach i na wsi – wszędzie tam, gdzie spotykają się ludzie o różnych doświadczeniach i historiach.Rozmowa przybliża:- czym są współczesne migracje i jakie mają przyczyny,- jak Polska – historycznie kraj emigrantów – staje się dziś krajem przyjmującym,- jakie wyzwania stoją przed społecznościami lokalnymi,- jak szkoła może być bezpieczną przestrzenią rozmowy o różnicach i podobieństwach,- jak młodzi ludzie mogą współtworzyć społeczeństwo oparte na dialogu zamiast podziałów.Prezentowane materiały edukacyjne „MAM TAK SAMO” to gotowe scenariusze zajęć możliwych do wykorzystania w ramach edukacji obywatelskiej. Łączą wiedzę o migracjach w ujęciu globalnym i historycznym z refleksją nad polskim doświadczeniem migracyjnym oraz praktycznymi ćwiczeniami rozwijającymi empatię i kompetencje międzykulturowe.Ich celem jest wsparcie nauczycieli w prowadzeniu mądrych, spokojnych i angażujących rozmów o tematach, które często budzą emocje – ale których nie da się uniknąć.Nagranie pokazuje, że szkoła może być miejscem, gdzie różnorodność staje się zasobem, a nie źródłem napięć.👉 Zachęcamy do obejrzenia rozmowy oraz skorzystania z materiałów:https://ua.kik.waw.pl/kampania/materialy-do-lekcji-o-migracjach-na-swiecie/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#uchodźcy #migracje #integracja #szkoła #szkola #uczniowie #nauczyciele #współpracawww.ua.kik.waw.pl