Wszechnica FWW - Historia
Wszechnica FWW - Historia

Wszechnica FWW - Historia

Wszechnica FWW - Historia

Overview
Episodes

Details

„Wszechnica FWW - Historia” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Instytut Historyczny UW, Muzeum POLIN, Zamek Królewski w Warszawie oraz Kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z historykami i świadkami historii. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy do odwiedzenia też kanału Wszechnica FWW - Nauka

Recent Episodes

1148. Psychologia od kuchni - dr Adrianna Wielgopolan
JUN 22, 2026
1148. Psychologia od kuchni - dr Adrianna Wielgopolan
Wykład dr Adrianny Wielgopolan w ramach XII Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego [21 marca 2026 r.]Dlaczego niektóre decyzje podejmujemy błyskawicznie, a nad innymi zastanawiamy się przez długie minuty? Skąd wiemy, że ktoś jest zły, jeszcze zanim zdążymy świadomie przeanalizować jego wyraz twarzy? I dlaczego nasz mózg tak łatwo daje się nabierać na iluzje optyczne?W wykładzie zaglądamy do laboratorium współczesnej psychologii i sprawdzamy, czym naprawdę zajmują się psychologowie. To okazja, by zobaczyć „psychologię od kuchni” - poznać metody badawcze, narzędzia oraz pytania, na które naukowcy próbują znaleźć odpowiedzi.Wykład pokazuje, że psychologia nie ogranicza się do rozmów o emocjach czy testów osobowości. To nowoczesna nauka badająca sposób, w jaki człowiek postrzega świat, podejmuje decyzje, przetwarza informacje oraz funkcjonuje w relacjach z innymi ludźmi.Dowiemy się między innymi:- jak działa ludzki mózg podczas podejmowania decyzji,- czym różni się myślenie automatyczne od refleksyjnego,- dlaczego popełniamy błędy poznawcze,- jak rozpoznajemy emocje innych osób,- skąd biorą się iluzje optyczne i poznawcze,- jak psychologowie badają uwagę, pamięć i procesy myślowe.Prelegentka wyjaśnia również, jak wygląda współczesny warsztat badawczy psychologa. Poznamy metody wykorzystywane w laboratoriach psychologicznych - od kwestionariuszy i eksperymentów, przez okulografię (eye-tracking), po techniki neuroobrazowania pozwalające obserwować aktywność mózgu. Dowiemy się także, jak w badaniach psychologicznych wykorzystuje się gry, symulacje i wirtualną rzeczywistość.Szczególnie interesującym elementem wykładu jest omówienie dwóch systemów myślenia opisanych przez psychologię poznawczą. Jeden działa szybko, automatycznie i intuicyjnie, drugi wolniej, ale pozwala analizować, planować i rozwiązywać złożone problemy. To właśnie współpraca tych dwóch mechanizmów wpływa na większość naszych codziennych wyborów.dr Adrianna Wielgopolan - psycholożka, badaczka procesów emocjonalnych i poznawczych, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w psychologii poznawczej i psychologii emocji, badając m.in. wpływ emocji na uwagę, pamięć, podejmowanie decyzji oraz funkcjonowanie społeczne. W swojej pracy wykorzystuje metody eksperymentalne, analizę zachowania oraz nowoczesne techniki badawcze stosowane w psychologii poznawczej. Autorka i współautorka publikacji naukowych poświęconych emocjom, niejednoznaczności emocjonalnej, kontroli poznawczej oraz relacjom między emocjami a procesami myślowymi. Kieruje projektem badawczym Narodowego Centrum Nauki dotyczącym roli niejednoznaczności emocjonalnej w procesach poznawczych. Laureatka programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla wybitnych młodych naukowców. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię emocji, psychologię poznawczą, psycholingwistykę, społeczne aspekty przetwarzania informacji oraz zastosowanie metod eksperymentalnych w badaniach nad funkcjonowaniem człowieka.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#psychologia #mózg #nauka #psychologiapoznawcza #emocje #UW #UniwersytetWarszawski #kampusochota #neuronauka #psychologiaodkuchni #Wszechnica
play-circle icon
11 MIN
1147. Politycy i dziennikarze / Red. Adam Szostkiewicz
JUN 16, 2026
1147. Politycy i dziennikarze / Red. Adam Szostkiewicz
Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [12 czerwca 2026 r.]Jak powinna wyglądać relacja między politykami a dziennikarzami? Czy media wciąż pełnią funkcję kontrolną wobec władzy, czy coraz częściej stają się częścią politycznego sporu? Jaką rolę odgrywają dziś media społecznościowe, bańki informacyjne, emocje i walka o uwagę odbiorców?W wykładzie „Politycy i dziennikarze” red. Adam Szostkiewicz analizuje napięcia, zależności i wzajemne oczekiwania między światem polityki a światem mediów. Pokazuje, że dziennikarze i politycy są sobie nawzajem potrzebni, ale ich relacje powinny opierać się na zaufaniu, profesjonalnym dystansie i poszanowaniu zasad debaty publicznej. Gdy te granice zostają przekroczone, cierpi nie tylko jakość informacji, ale także zaufanie obywateli do państwa, mediów i siebie nawzajem.Adam Szostkiewicz opowiada o roli dziennikarza jako osoby zaufania publicznego, której zadaniem jest szukanie prawdy, zadawanie pytań, sprawdzanie przekazów i oddzielanie faktów od insynuacji. W wykładzie pojawiają się przykłady z polskiej i międzynarodowej polityki, dotyczące m.in. mediów publicznych, upartyjnienia przekazu, agresywnego języka wobec dziennikarzy, nadużywania pytań z tezą oraz wykorzystywania emocji do budowania politycznego konfliktu.Szczególne miejsce zajmuje temat polaryzacji społecznej. Prelegent zwraca uwagę, że spór polityczny sam w sobie jest naturalnym elementem demokracji, ale staje się niebezpieczny wtedy, gdy obywatele przestają traktować osoby o innych poglądach jako rozmówców, a zaczynają widzieć w nich wrogów. W tym kontekście omawia pojęcie polaryzacji afektywnej, czyli sytuacji, w której podziały polityczne przeradzają się w niechęć, brak zaufania i zerwanie komunikacji społecznej.To wykład o dziennikarstwie, polityce, demokracji i odpowiedzialności za słowo. O tym, dlaczego wolność słowa nie oznacza prawa do siania nienawiści i dezinformacji. O tym, dlaczego media są potrzebne także wtedy, gdy nie ufamy im bezgranicznie. I o tym, jak każdy z nas może przeciwdziałać zamykaniu się w bańkach informacyjnych.W wykładzie poruszone zostają m.in.:– relacje między politykami a dziennikarzami,– rola mediów w demokracji,– etyka dziennikarska i pytania z tezą,– media publiczne i media prywatne,– polityczna medialność i strategie wizerunkowe,– media społecznościowe i bańki informacyjne,– dezinformacja, wolność słowa i odpowiedzialność za przekaz,– polaryzacja społeczna i polaryzacja afektywna,– wpływ języka polityków i mediów na obywateli.Adam Szostkiewicz - dziennikarz, publicysta, tłumacz i działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował m.in. w „Tygodniku Powszechnym”, BBC World Service oraz tygodniku „Polityka”, gdzie publikuje teksty poświęcone polityce międzynarodowej, społeczeństwu i religii. Były działacz „Solidarności”, internowany w czasie stanu wojennego. Członek Rady Języka Polskiego, PEN Clubu oraz Fundacji im. Jerzego Turowicza. Laureat nagród dziennikarskich i odznaczeń, w tym Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.Wykład red. Adama Szostkiewicza w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas#polityka #media #dziennikarstwo #AdamSzostkiewicz #demokracja #wolnośćsłowa #dezinformacja #polaryzacja #mediaspołecznościowe #debatapubliczna #CollegiumCivitas #UniwersytetTrzeciegoWieku #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#media #dziennikarstwo #polityka #mediapubliczne #dezinformacja #społeczeństwo #demokracja #AdamSzostkiewicz #Polityka #CollegiumCivitas #UTW #Wszechnica #medi społecznościowe #wolnośćsłowa
play-circle icon
62 MIN
1146. Przemoc wobec kobiet w folklorze polskim / Prof. Violetta Wróblewska
JUN 12, 2026
1146. Przemoc wobec kobiet w folklorze polskim / Prof. Violetta Wróblewska
Wykład prof. Violetty Wróblewskiej w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Uniwersytetu Collegium Civitas [5 czerwca 2026 r.]Dlaczego przemoc wobec kobiet przez stulecia była uznawana za coś „normalnego”? Jaką rolę w utrwalaniu nierówności odgrywały pieśni ludowe, bajki, przysłowia i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie? Czy folklor może być źródłem wiedzy o rzeczywistym życiu kobiet na dawnej polskiej wsi?W wykładzie prof. Violetta Wróblewska analizuje zjawisko przemocy wobec kobiet obecne w polskiej kulturze ludowej. Punktem wyjścia jest pytanie o historyczne i kulturowe korzenie przemocy domowej oraz o to, w jaki sposób tradycyjne przekazy utrwalały określony porządek społeczny, role płciowe i relacje władzy.Prelegentka pokazuje, że folklor nie jest jedynie zbiorem baśni, legend i pieśni, lecz także cennym źródłem wiedzy o codziennym życiu dawnych społeczności. W ludowych opowieściach, przyśpiewkach weselnych, przysłowiach i przekazach obrzędowych odnajdujemy ślady rzeczywistych doświadczeń kobiet: przymusowych małżeństw, podporządkowania rodzinie, zależności ekonomicznej, społecznej kontroli oraz przemocy fizycznej i psychicznej.Szczególne miejsce w wykładzie zajmuje analiza życia kobiet w tradycyjnej kulturze chłopskiej. Prof. Wróblewska omawia kolejne etapy kobiecego życia – od dzieciństwa i okresu panieńskiego, przez małżeństwo, aż po dojrzałość – pokazując, jak ograniczona była możliwość samodzielnego decydowania o własnym losie. Wykład ukazuje także znaczenie pańszczyzny, hierarchii rodzinnej oraz wielopokoleniowego modelu gospodarstwa dla kształtowania relacji opartych na dominacji i przemocy.Autorka zwraca uwagę na mechanizmy kulturowego utrwalania przemocy, wskazując, że była ona często sankcjonowana przez obyczaj, tradycję i społeczne oczekiwania. Jednocześnie pokazuje, jak folklor może pomóc zrozumieć współczesne problemy społeczne oraz skłonić do refleksji nad dziedzictwem dawnych wzorców obecnych w kulturze.To interesujący wykład dla osób zainteresowanych folklorem, historią społeczną, antropologią kultury, historią kobiet oraz przemianami polskiej wsi.Prof. Violetta Wróblewska – folklorystka, kulturoznawczyni i polonistka związana z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, specjalizująca się w badaniach nad folklorem słownym, bajką ludową, wierzeniami oraz kulturą tradycyjną.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#folklor #kulturaludowa #historiakobiet #kobiety #przemoc #etnografia #antropologia #pieśniludowe #baśnie #tradycja #kultura #ViolettaWróblewska #UMK #UTW #CollegiumCivitas #Wszechnica #Folklor #HistoriaKobiet #PrzemocWobecKobiet #KulturaLudowa #PolskaWieś #Antropologia #Etnografia #FolklorPolski #ViolettaWróblewska #HistoriaSpołeczna #Kultura #Wszechnica #WszechnicaFWW
play-circle icon
78 MIN
1145. Moja Wieś w 25-lecie Polski Ludowej. Obraz wsi polskiej oczami uczestników konkursu - IRWiR PAN
JUN 8, 2026
1145. Moja Wieś w 25-lecie Polski Ludowej. Obraz wsi polskiej oczami uczestników konkursu - IRWiR PAN
Seminarium IRWiR PAN z udziałem dr hab. Wojciecha Kniecia, prof. UMK w Toruniu, dr Elwiry Piszczek, UMK w Toruniu i dr hab. Tomasza Marcysiaka, prof. UWSB Merito w Toruniu [1 czerwca 2026 r.]Jak młodzi mieszkańcy polskiej wsi widzieli swoją przyszłość pod koniec lat 60.? Jak oceniali przemiany zachodzące na wsi w okresie Polski Ludowej? Co myśleli o reformie rolnej, Państwowych Gospodarstwach Rolnych oraz przejmowaniu rodzinnych gospodarstw?W tym seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk badacze sięgają do wyjątkowego źródła historycznego – pamiętników młodzieży wiejskiej nadesłanych w 1969 roku na konkurs „Moja wieś w 25-lecie Polski Ludowej”, zorganizowany przez „Gazetę Pomorską”. Ponad 120 prac, liczących łącznie ponad 850 stron, stanowi niezwykły zapis doświadczeń, marzeń, obaw i aspiracji młodych ludzi żyjących na polskiej wsi w okresie intensywnych przemian społecznych i gospodarczych.Analiza tych materiałów pozwala spojrzeć na historię PRL z perspektywy zwykłych mieszkańców wsi. Uczestnicy seminarium pokazują, jak młodzi ludzie postrzegali modernizację rolnictwa, rozwój edukacji, migracje do miast, przemiany obyczajowe oraz relacje między tradycją a nowoczesnością. Szczególne miejsce zajmują pytania o przyszłość rodzinnych gospodarstw, dziedziczenie ziemi oraz kulturowy obowiązek przejęcia ojcowizny.W seminarium udział biorą:dr hab. Wojciech Knieć, prof. UMK – socjolog wsi związany z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesor Instytutu Socjologii i kierownik Katedry Ekologii Społecznej. W swoich badaniach zajmuje się rozwojem lokalnym, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi oraz przemianami społecznymi na obszarach wiejskich. Analizuje m.in. kapitał społeczny, partnerstwa lokalne i procesy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce i Europie.dr Elwira Piszczek – socjolożka związana z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, adiunkt w Katedrze Ekologii Społecznej Instytutu Socjologii. Specjalizuje się w metodach badań społecznych, socjologii wsi, socjologii zdrowia oraz badaniach jakościowych. W swoich pracach zajmuje się m.in. przemianami społecznymi na wsi, organizacjami pozarządowymi, krótkimi łańcuchami żywnościowymi oraz społecznymi aspektami zdrowia i codzienności.dr hab. Tomasz Marcysiak, prof. UWSB Merito – socjolog związany z Uniwersytet WSB Merito w Toruniu, badacz przemian społecznych zachodzących na obszarach wiejskich. W swoich badaniach wykorzystuje metody socjologii jakościowej, analizując m.in. postawy przedsiębiorcze mieszkańców wsi, kulturę ludową, strategie życiowe oraz aspiracje edukacyjne młodzieży i dzieci. Autor publikacji poświęconych współczesnej wsi i aktywny organizator projektów badawczych oraz obozów naukowych.Seminarium organizowane przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN (IRWiR PAN).Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#IRWiRPAN #WieśPolska #HistoriaWsi #PolskaLudowa #SocjologiaWsi #HistoriaSpołeczna #MłodzieżWiejska #RozwójWsi #Pamiętniki #Nauka #historia #wieś #wieś #PRL #historiaPolski #socjologia #IRWiRPAN #rolnictwo #PGR #młodzieżwiejska #historiaspołeczna #PolskaLudowa #badaniaspołeczne #pamiętniki #modernizacja #wiejskiehistorie #nauka
play-circle icon
112 MIN
1144. Otorbianie Polski / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański
JUN 4, 2026
1144. Otorbianie Polski / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [2 czerwca 2026 r.]Otorbienie to naturalny proces obronny organizmu. Polega na odizolowaniu zmiany chorobowej lub ciała obcego za pomocą łącznotkankowej torebki. To swoiste „mury obronne” wokół zagrożenia, z którym układ odpornościowy nie potrafi sobie poradzić.Zmieniają się pokolenia, a Polska wciąż tkwi w hipnozie geopolitycznego fatum. Choć Niemcy się zmieniły, a Rosja została odsunięta od naszych granic, to stare lęki – regularnie podgrzewane i podlewane propagandowym sosem – wciąż nad nami wiszą.W przypadku Niemiec skład tego sosu jest stary jak świat: to „odwieczny wróg czyhający na naszą niezawisłość”. Zmieniły się tylko narzędzia. Skoro wojna się nie udała, Niemcy wymyśliły Unię Europejską, która poprzez SAFE, Zielony Ład czy Mercosur ma doprowadzić Polaków do ubóstwa i wynarodowienia.Z kolei miejsce Rosji, która przez stulecia niszczyła nasz naród, w tej opowieści zajęła… Ukraina. Ukraińcy mieli nas wykorzystać, podstępem odebrać uzbrojenie, a teraz dążą do „zukrainizowania” Polski, odrzucając naszą wersję ich własnej historii. Nie potrafimy zarządzić kwestią rozliczenia Zbrodni Wołyńskiej… Rozłam się pogłębia.W ten sposób sami zamykamy się w oblężonej twierdzy. Budowanie międzynarodowej pozycji graniczy z cudem, zwłaszcza gdy rząd negocjuje układy, a prezydent publicznie podważa ich sens. Polska zaczyna być otorbiana – jak obce ciało tkwiące w żywym organizmie Europy.Kto podsyca ten proces? Słuchając wypowiedzi niektórych naszych polityków, trudno nie zadać pytania: „Czy na Pana/Pani miejscu rosyjski agent wpływu mówiłby cokolwiek innego?”.O tym oraz o innych kluczowych sprawach międzynarodowych porozmawiamy już 2 czerwca 2026 r. z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
play-circle icon
99 MIN