Nie jest łatwo być niemowlęciem! Młodziutki człowiek musi się nauczyć przeogromnej liczby umiejętności. Są wśród nich nie tylko te, które kojarzymy z etapami rozwoju: siadanie, chodzenie, mówienie, ale nawet rozróżnianie kolorów czy łączenie mowy z oddechem. Malutkie dzieci bardzo wcześnie zaczynają się komunikować z otoczeniem. Wykorzystują do tego nie tylko wokalizację, czyli przeróżne odgłosy, ale też gestykulację rąk… i nóg. – Zaczynamy odpinać nogi od produkowania dźwięków mowy pod koniec pierwszego roku życia – opowiada prof. Przemysław Tomalski, kierownik Pracowni Neurokognitywistyki Rozwojowej Babylab w Instytucie Psychologii PAN.<br /><br />💛 https://patronite.pl/radionaukowe<br />💸 https://suppi.pl/radionaukowe<br />📖 https://wydawnictworn.pl/<br /><br />– Zasadniczo mówienie to jest ruch. I to nie jakiś zwykły ruch, tylko jeden z najbardziej złożonych sekwencyjnie rodzajów ruchów, które nasze ciało jest w stanie wykonać – wyjaśnia. Do wydania z siebie dźwięku mowy potrzebujemy jednoczesnej aktywności aż 80 mięśni! Nic dziwnego, że nauka mowy trwa dobrych kilka lat. Samo powiązanie mówienia z oddychaniem (to, że mówimy na wydechu) wykształca się u dzieci dopiero pod koniec wieku przedszkolnego. Stąd czasami dziwność dźwięków produkowanych przez niemowlęta – bywa, że wydają je na wdechu.<br /><br />Jeszcze kilka lat temu psychologowie uważali, że do lepszego rozwoju językowego dziecka konieczne jest ubogacanie go na wczesnym etapie życia: by rodzice mówili do niego dużo i pięknie. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczowy jest inny czynnik: dialog. Najważniejsze, by do niemowlęcia mówić, ale też zostawiać mu czas i miejsce na reakcję. – Jest masa sposobów, na które możemy być w interakcji z dzieckiem, i to nie tylko wokalnie – wskazuje psycholog. Można robić miny, pokazywać gesty. Ważne, by zostawić dziecku przestrzeń na odpowiedź i nie przechodzić w tryb instruktażu.<br /><br />W odcinku usłyszycie też, jak widzą noworodki, że mechanizm orientowania się na twarze działa u ludzi już w życiu płodowym (i jak to w ogóle zbadać) oraz jak poznać, czy prezentowany bodziec niemowlę interesuje, czy może nudzi. I dlaczego warto z dzieckiem oglądać książeczki, nawet jeśli jeszcze zupełnie nie rozróżnia literek.<br /><br />Gorąco polecamy, to odcinek o nas wszystkich, bo każdy z nas był dzieckiem!<br /><br />00:00 Wstęp<br />01:38 Powitanie profesora Przemysława Tomalskiego<br />03:54 Świat zmysłów tuż po narodzinach<br />07:48 Słuch i percepcja w życiu płodowym<br />11:02 Głos, zapach i układ wzrokowy u niemowląt<br />20:28 Rozwój widzenia barwnego i stereoskopowego<br />26:52 Metody badania umysłów małych dzieci<br />35:23 Czy niemowlęta mają poczucie sprawiedliwości?<br />38:19 Praca naukowa i wyzwania replikacji<br />40:53 Prędkość ssania jako miara uwagi<br />46:09 Interfejsy wzrokowe i sprawczość dziecka<br />55:25 Ucieleśnienie procesów poznawczych i ruchu<br />58:32 Złożoność układu wzrokowego i wzgórza<br />01:03:02 Fizyczne zmiany proporcji ciała niemowlęcia<br />01:07:38 Mechanizm skoków rozwojowych u dzieci<br />01:13:08 Początki mowy i dźwięki ortofoniczne<br />01:16:32 Dialog jako silnik rozwoju językowego<br />01:22:01 Koordynacja oddechu, postawy i głosu<br />01:35:12 Znaczenie naprzemienności w nauce języka<br />01:39:23 Jak mądrze wspierać rozwój dziecka?<br />01:42:19 Uważność i reagowanie na potrzeby<br />01:46:00 Zakończenie

Radio Naukowe

Radio Naukowe - Karolina Głowacka

#297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? | prof. Przemysław Tomalski

APR 16, 2026108 MIN
Radio Naukowe

#297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? | prof. Przemysław Tomalski

APR 16, 2026108 MIN

Description

Nie jest łatwo być niemowlęciem! Młodziutki człowiek musi się nauczyć przeogromnej liczby umiejętności. Są wśród nich nie tylko te, które kojarzymy z etapami rozwoju: siadanie, chodzenie, mówienie, ale nawet rozróżnianie kolorów czy łączenie mowy z oddechem. Malutkie dzieci bardzo wcześnie zaczynają się komunikować z otoczeniem. Wykorzystują do tego nie tylko wokalizację, czyli przeróżne odgłosy, ale też gestykulację rąk… i nóg. – Zaczynamy odpinać nogi od produkowania dźwięków mowy pod koniec pierwszego roku życia – opowiada prof. Przemysław Tomalski, kierownik Pracowni Neurokognitywistyki Rozwojowej Babylab w Instytucie Psychologii PAN.<br /><br />💛 https://patronite.pl/radionaukowe<br />💸 https://suppi.pl/radionaukowe<br />📖 https://wydawnictworn.pl/<br /><br />– Zasadniczo mówienie to jest ruch. I to nie jakiś zwykły ruch, tylko jeden z najbardziej złożonych sekwencyjnie rodzajów ruchów, które nasze ciało jest w stanie wykonać – wyjaśnia. Do wydania z siebie dźwięku mowy potrzebujemy jednoczesnej aktywności aż 80 mięśni! Nic dziwnego, że nauka mowy trwa dobrych kilka lat. Samo powiązanie mówienia z oddychaniem (to, że mówimy na wydechu) wykształca się u dzieci dopiero pod koniec wieku przedszkolnego. Stąd czasami dziwność dźwięków produkowanych przez niemowlęta – bywa, że wydają je na wdechu.<br /><br />Jeszcze kilka lat temu psychologowie uważali, że do lepszego rozwoju językowego dziecka konieczne jest ubogacanie go na wczesnym etapie życia: by rodzice mówili do niego dużo i pięknie. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczowy jest inny czynnik: dialog. Najważniejsze, by do niemowlęcia mówić, ale też zostawiać mu czas i miejsce na reakcję. – Jest masa sposobów, na które możemy być w interakcji z dzieckiem, i to nie tylko wokalnie – wskazuje psycholog. Można robić miny, pokazywać gesty. Ważne, by zostawić dziecku przestrzeń na odpowiedź i nie przechodzić w tryb instruktażu.<br /><br />W odcinku usłyszycie też, jak widzą noworodki, że mechanizm orientowania się na twarze działa u ludzi już w życiu płodowym (i jak to w ogóle zbadać) oraz jak poznać, czy prezentowany bodziec niemowlę interesuje, czy może nudzi. I dlaczego warto z dzieckiem oglądać książeczki, nawet jeśli jeszcze zupełnie nie rozróżnia literek.<br /><br />Gorąco polecamy, to odcinek o nas wszystkich, bo każdy z nas był dzieckiem!<br /><br />00:00 Wstęp<br />01:38 Powitanie profesora Przemysława Tomalskiego<br />03:54 Świat zmysłów tuż po narodzinach<br />07:48 Słuch i percepcja w życiu płodowym<br />11:02 Głos, zapach i układ wzrokowy u niemowląt<br />20:28 Rozwój widzenia barwnego i stereoskopowego<br />26:52 Metody badania umysłów małych dzieci<br />35:23 Czy niemowlęta mają poczucie sprawiedliwości?<br />38:19 Praca naukowa i wyzwania replikacji<br />40:53 Prędkość ssania jako miara uwagi<br />46:09 Interfejsy wzrokowe i sprawczość dziecka<br />55:25 Ucieleśnienie procesów poznawczych i ruchu<br />58:32 Złożoność układu wzrokowego i wzgórza<br />01:03:02 Fizyczne zmiany proporcji ciała niemowlęcia<br />01:07:38 Mechanizm skoków rozwojowych u dzieci<br />01:13:08 Początki mowy i dźwięki ortofoniczne<br />01:16:32 Dialog jako silnik rozwoju językowego<br />01:22:01 Koordynacja oddechu, postawy i głosu<br />01:35:12 Znaczenie naprzemienności w nauce języka<br />01:39:23 Jak mądrze wspierać rozwój dziecka?<br />01:42:19 Uważność i reagowanie na potrzeby<br />01:46:00 Zakończenie