فکت‌نامه | Factnameh

در قسمت ۲۶۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیویی توضیح داده‌ایم که رسانه‌های جمهوری اسلامی با عنوان رهگیری جنگنده اف۳۵ آمریکا منتشر کرده‌اند. در صداوسیما با نقل قولی جعلی از مقاله نیویورک‌تایمز، ادعا شد که اعتراضات دی‌ماه کار موساد بود. درباره این ادعا و مقاله، توضیح داده‌ایم. گزارش صداوسیما از نفتکشی که در تنگه هرمز منتظر دریافت اجازه عبور است و ویدیوی رسانه‌های حکومتی از پهپادی که مدعی‌اند «لوکاس» آمریکایی است، دو سوژه دیگر این قسمت هستند. در روزهای پایانی سال قبل، قانون بودجه ۱۴۰۵ رسما ابلاغ شد. در شرایط فعلی جنگ، این بودجه چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟ حمله ارتش اسرائیل به پست‌های ایست‌وبازرسی در ایران، سوژه تولید ویدیوهای جعلی زیادی شده است. در این اپیزود چند نمونه از آنها را مرور می‌کنیم. در پایان این اپیزود چند ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی را مرور کرده‌ایم؛ از عکس منتسب به حمله جمهوری اسلامی به رأس لفان قطر و ادعای هک‌شدن بی‌بی‌سی فارسی، تا ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو و ویدیوی منتسب به ناو جرالد فورد.   00:00:13 مقدمه 00:01:48 از ویدیوی رهگیری F-35 آمریکا چه می‌دانیم؟ 00:07:36 نقل قول نادرست از نیویورک تایمز در صداوسیما 00:10:24 ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز» 00:14:55 ویدیوی «پهپاد ساقط شده دشمن»، لوکاس آمریکایی نیست 00:19:33 سرنوشت بودجه سال جدید در میانه جنگ 00:25:06 ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه حمله به بسیج در خیابان 00:27:55 ویدیو جعلی وحشت ماموران ایست و بازرسی از حمله پهپادی 00:28:44 ویدیوی ساختگی از درگیری نیروهای مسلح با یکدیگر 00:31:14 تصویر منتسب به حمله به راس‌لفان قطر واقعی نیست 00:33:35 ویدیوی جعلی منتسب به ناو آسیب دیده جرالد فورد 00:35:05 ویدیوی سخنرانی نتانیاهو ساختگی نیست 00:37:06 خبر جعلی هک بی‌بی‌سی فارسی در زمان جنگ اخیر 00:39:12 کامنت‌ها   پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه از ویدیوی رهگیری F-35 آمریکا چه می‌دانیم؟ نقل قول نادرست از نیویورک تایمز در صداوسیما ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز» ویدیوی «پهپاد ساقط شده دشمن»، لوکاس آمریکایی نیست سرنوشت بودجه سال جدید در میانه جنگ ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه حمله به بسیج در خیابان ویدیو جعلی وحشت ماموران ایست و بازرسی از حمله پهپادی ویدیوی ساختگی از درگیری نیروهای مسلح با یکدیگر تصویر منتسب به حمله به راس‌لفان قطر واقعی نیست ویدیوی جعلی منتسب به ناو آسیب دیده جرالد فورد ویدیوی سخنرانی نتانیاهو ساختگی نیست خبر جعلی هک بی‌بی‌سی فارسی در زمان جنگ اخیر

در ابتدای قسمت ۲۶۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه و آخرین اپیزود این پادکست در سال ۱۴۰۴، نخستین فکت‌چک و نشان «نادرست» مجتبی خامنه‌ای در پروفایل او در فکت‌نامه را مرور می‌کنیم. در روزهای گذشته ادعاهایی درباره سرنگونی جنگنده‌های اف۱۵ آمریکا در ایران مطرح شده که درباره آن توضیح می‌دهیم. ویدیوی نمایش پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشت. درباره این ویدیو و نحوه فکت‌چک آن صحبت می‌کنیم. عباس عراقچی مدعی شده که هر کشور دیگری اگر در شرایط ایران بود، اقداماتی مثل قطع اینترنت را انجام می‌داد. توضیح می‌دهیم که چرا این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی گمراه‌کننده است. عملکرد بات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی X بارها باعث گمراهی کاربران شده است. گزارش فکت‌نامه درباره این مساله را نیز در این اپیزود مرور می‌کنیم. ویدیوی منتسب به اولین سخنرانی مجتبی خامنه‌ای، ادعای سرنگونی موشک کروز با تفنگ برنو و دو ویدیوی ساختگی منتسب به روزهای اخیر، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.   00:00:13 مقدمه 00:02:41 ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا 00:13:45 بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا 00:19:01 ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان 00:26:06 ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران 00:32:50 بررسی عملکرد «گروک» در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ 00:40:43 ویدیوی جدید منتسب به مجتبی خامنه‌ای ساختگی است 00:42:06 ادعای نادرست سرنگونی موشک کروز آمریکایی با تفنگ برنو 00:44:13 ویدیوی ساختگی تسلیم دو مامور لانچر سپاه در برابر پهپادها 00:45:13 ویدیوی ساختگی از حمله به ماشین گشت فراجا در ایذه 00:46:06 کامنت‌ها   پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران بررسی عملکرد «گروک» در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ ویدیوی جدید منتسب به مجتبی خامنه‌ای ساختگی است ویدیوی ساختگی تسلیم دو مامور لانچر سپاه در برابر پهپادها ویدیوی ساختگی از حمله به ماشین گشت فراجا در ایذه کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

در قسمت ۲۶۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای مدرسه میناب و ویدیویی که چند روز قبل منتشر شده بود، توضیحاتی داده‌ایم. بررسی حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز نظامی، از جمله کارهای فکت‌نامه در روزهای اخیر بوده است. درباره این پروژه و بویژه جزئیات حمله به مهرآباد صحبت می‌کنیم. در سه روز نخست جنگ، کانال‌های تلگرامی رسانه‌های داخل ایران چه محتوایی منتشر کردند و چه الگویی از آن دریافت می‌شود؟ تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم. چند مقاله و فکت‌چک مربوط به متن و حاشیه اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای، از جمله یک ویدیوی جعلی سخنرانی و ویدیوی پربازدید ماکت مقوایی او را در این اپیزود مرور می‌کنیم. ادعای علی لاریجانی درباره تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ، یک ویدیو درباره احمدی‌نژاد، مصاحبه‌ای که به دختر علی خامنه‌ای نسبت داده شد و چند ادعا و ویدیوی نادرست و ساختگی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.   00:00:13 مقدمه 00:01:27 از ماجرای مدرسه میناب چه می‌دانیم؟ 00:07:38 حمله به مهرآباد؛ نابودی ناوگان‌های لجستیک، پشتیبانی و ترابری 00:13:16 تحلیل فعالیت ۵۰ کانال‌ خبری تلگرام در ۷۲ ساعت نخست جنگ 00:23:20 ادعای نادرست رسایی درباره مهلت انتخاب رهبر جدید 00:26:28 ویدیوی اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای ساخته هوش مصنوعی است 00:28:48 ویدیوی ساختگی با ادعای رونمایی از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای 00:30:43 بررسی حقوقی شیوه تشکیل جلسه مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر 00:34:12 ادعای شاخ‌دار علی لاریجانی درباره کشته‌شدن ۵۰۰ نظامی آمریکا 00:37:46 ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در یک مراسم تدفین، قدیمی است 00:39:32 انتساب ویدیوی نادرست به توصیف جسد خامنه‌ای از سوی دخترش 00:41:34 عکس ساختگی از یک بسیجی که با چادر در حال فرار است 00:42:40 ویدئوی قدیمی به اسم تظاهرات مادرید در دفاع از جمهوری اسلامی 00:43:38 ادعای نادرست تسلیت بازیکن بارسلونا بابت مرگ علی خامنه‌ای 00:44:52 چند ویدیوی ساختگی منتسب به جنگ اخیر 00:48:10 کامنت‌ها   پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه از ماجرای مدرسه میناب چه می‌دانیم؟ حمله به مهرآباد؛ نابودی ناوگان‌های لجستیک، پشتیبانی و ترابری تحلیل فعالیت ۵۰ کانال‌ خبری تلگرام در ۷۲ ساعت نخست جنگ ادعای نادرست رسایی درباره مهلت انتخاب رهبر جدید ویدیوی اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای ساخته هوش مصنوعی است ویدیوی ساختگی با ادعای رونمایی از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای بررسی حقوقی شیوه تشکیل جلسه مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر ادعای شاخ‌دار علی لاریجانی درباره کشته‌شدن ۵۰۰ نظامی آمریکا ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در یک مراسم تدفین، قدیمی است انتساب ویدیوی نادرست به توصیف جسد خامنه‌ای از سوی دخترش عکس ساختگی از یک بسیجی که با چادر در حال فرار است ویدئوی قدیمی به اسم تظاهرات مادرید در دفاع از جمهوری اسلامی ادعای نادرست تسلیت بازیکن بارسلونا بابت مرگ علی خامنه‌ای ویدیوی جعلی حمله به تل‌آویو در حساب رسمی سفارت جمهوری اسلامی

در قسمت ۲۵۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا نحوه کشته شدن علی خامنه‌ای در حمله آمریکا و اسرائیل را تشریح کردیم و سپس درباره تصاویر منتسب به کشف جسد او توضیح دادیم. در ادامه به سراغ کارنامه و پروفایل خامنه‌ای در فکت‌نامه رفتیم و درباره ادعاهای او در سال‌های اخیر صحبت کردیم. حمله به مدرسه شجره طیبه نیروی دریایی سپاه در میناب از موضوعات مهم این روزهای جنگ است و در این قسمت توضیح داده‌ایم که فعلا درباره آن چه می‌دانیم. ادعای استقرار پدافند در مدرسه، ویدیوی منتسب به انتقال زندانیان به پادگان، ترجمه نادرست توییت وزارت جنگ آمریکا، تصویر ساختگی منتسب به رادار آمریکا در قطر و عکس جعلی از انفجار بزرگ در اربیل، موضوعات دیگر این اپیزود هستند.   00:00:01 مقدمه 00:03:28 خامنه‌ای چطور کشته شد؟ 00:10:45 تصاویر منتسب به جسد علی خامنه‌ای ساختگی است 00:13:42 کارنامه فکت‌نامه؛ مروری بر ادعاهای نادرست علی خامنه‌ای 00:28:46 تا الان درباره مدرسه میناب چه می‌دانیم؟ 00:34:22 عکس تجهیزات نظامی در دبستان شاهین‌شهر، ساختگی است 00:38:42 ویدیوی ساختگی با ادعای انتقال زندانیان با دست‌های بسته 00:39:55 ادعای نادرست اعلام آماده‌باش وزارت جنگ آمریکا برای جنگ 00:42:06 تصویر منتشرشده از تخریب رادار آمریکایی در قطر ساختگی است 00:43:23 عکس جعلی منتسب به انفجار در اربیل عراق 00:44:58 کامنت‌ها   پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه خامنه‌ای چطور کشته شد؟ تصاویر منتسب به جسد علی خامنه‌ای ساختگی است کارنامه فکت‌نامه؛ مروری بر ادعاهای نادرست علی خامنه‌ای مقاله فکت‌نامه برای International Fact-Checking Network انتساب نادرست ویدیوی مدرسه میناب به پیشاور پاکستان تصویر تجهیزات نظامی در دبستانی در شاهین‌شهر، ساختگی است ویدیوی ساختگی با ادعای استفاده از زندانیان به عنوان سپر انسانی ادعای نادرست اعلام آماده‌باش وزارت جنگ آمریکا برای جنگ تصویر منتشر شده از تخریب رادار آمریکایی در قطر ساختگی است مستند «خامنه‌ای و توطئه کرونا»

در قسمت ۲۵۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره تور رسانه‌ای جمهوری اسلامی توضیح دادیم که با استفاده از چند خبرنگار و اینفلوئنسر غیرایرانی تلاش کرده روایت خود از اعتراضات و راهپیمایی ۲۲ بهمن را تبلیغ کند. در این قسمت همچنین یک موضوع اقتصادی را هم مرور می‌کنیم؛ ردیف‌های جدول شماره ۹ لایحه بودجه که در مجلس خبرساز شد. ادعای اسکورت رضا پهلوی در مونیخ همراه با پرچم رسمی و در سطح سران کشورها، موضوع دیگری است که در این اپیزود به آن پرداخته‌ایم. سه ادعای نادرستی که به اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ ربط داده شده بود و دو ادعای نادرست مرتبط با مداخله نظامی احتمالی آمریکا، سوژه‌هایی است که در پایان این قسمت آنها را مرور می‌کنیم.   00:00:15 مقدمه 00:02:38 تور رسانه‌ای ۲۲ بهمن و روایت‌سازی حکومت در رسانه‌های خارجی 00:17:21 نگاهی به ردیف‌های متفرقه بودجه ۱۴۰۵ 00:28:55 ادعای اسکورت رضا پهلوی در مونیخ با پرچم و در سطح سران 00:31:48 ادعای نادرست کشته‌شدن دیدار و روشنا آراج در اعتراضات 00:36:29 ویدیوی ساختگی از یک کودک داغدیده 00:38:34 انتساب نادرست یک ویدیوی ضرب و جرح به ایران 00:41:13 از «قطعه سربازان آمریکایی» در حاشیه شهر تهران چه می‌دانیم؟ 00:46:23 انتساب نادرست یک ویدیو به سرنگونی شاهد۱۳۹ در خلیج فارس 00:49:06 کامنت‌ها   پادکست فکت‌نامه را این هفته رضا و رزا اجرا می‌کنند که از اعضای تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه تور رسانه‌ای ۲۲ بهمن و روایت‌سازی جمهوری اسلامی در رسانه‌های خارجی نگاهی به ردیف‌های متفرقه بودجه ۱۴۰۵ ادعای اسکورت رضا پهلوی در مونیخ با پرچم و در سطح تشریفات سران ادعای نادرست کشته‌شدن دیدار و روشنا آراج در اعتراضات ویدیوی ساختگی از یک کودک داغدیده انتساب نادرست یک ویدیوی ضرب و جرح به ایران از «قطعه سربازان آمریکایی» در حاشیه شهر تهران چه می‌دانیم؟ انتساب نادرست یک ویدیو به سرنگونی شاهد۱۳۹ در خلیج فارس کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس