<p>بپرسید دیگر که دانش کدام</p>
<p>به گیتی که باشیم زو شادکام</p>
<p>چنین گفت کان کو بود بردبار</p>
<p>به نزدیک اومرد بیشرم خوار</p>
<p>دگر گفت کان کو نجوید گزند</p>
<p>ز خوها کدامش بود سودمند</p>
<p>بگفت آنک مغزش نجوشد زخشم</p>
<p>بخوابد بخشم از گنهکار چشم</p>
<p>دگر گفت کان چیست ای هوشمند</p>
<p>که آید خردمند را آن پسند</p>
<p>چنین گفت کان کو بود پر خرد</p>
<p>ندارد غم آن کزو بگذرد</p>
<p>وگر ارجمندی سپارد به خاک</p>
<p>نبندد دل اندر غم و درد پاک</p>
<p>دگر کو ز نادیدنیها امید</p>
<p>چنان بگسلد دل چو از باد بید</p>
<p>دگر گفت بد چیست بر پادشای</p>
<p>کزو تیره گردد دل پارسای</p>
<p>چنین داد پاسخ که بر شهریار</p>
<p>خردمند گوید که آهو چهار</p>
<p>یکی آنک ترسد ز دشمن به جنگ</p>
<p>و دیگر که دارد دل از بخش تنگ</p>
<p>دگر آنک رای خردمند مرد</p>
<p>به یک سو نهد روز ننگ و نبرد</p>
<p>چهارم که باشد سرش پرشتاب</p>
<p>نجوید به کار اندر آرام و خواب</p>
<p>بپرسید دیگر که بی عیب کیست</p>
<p>نکوهیدن آزادگان را بچیست</p>
<p>چنین گفت کین رابه بخشیم راست</p>
<p>که جان وخرد درسخن پادشاست</p>
<p>گرانمایگان را فسون و دروغ</p>
<p>به کژی و بیداد جستن فروغ</p>
<p>میانه بو د مرد کنداوری</p>
<p>نکوهشگر و سر پر از داوری</p>
<p>منش پستی وکام برپادشا</p>
<p>به بیهوده خستن دل پارسا</p>
<p>زبان راندن و دیده بیآب شرم</p>
<p>گزیدن خروش اندر آواز نرم</p>
<p>خردمند مردم که دارد روا</p>
<p>خرد دور کردن ز بهر هوا</p>
<p>بپرسید دیگر یکی هوشمند</p>
<p>که اندرجهان چیست آن بیگزند</p>
<p>چنین داد پاسخ او کز نخست</p>
<p>درپاک یزدان بدانست وجست</p>
<p>کزویت سپاس و بدویت پناه</p>
<p>خداوند روز و شب و هور و ماه</p>
<p>دل خویش راآشکار و نهان</p>
<p>سپردن به فرمان شاه جهان</p>
<p>تن خویشتن پروریدن به ناز</p>
<p>برو سخت بستن در رنج وآز</p>
<p>نگه داشتن مردم خویش را</p>
<p>گسستن تن از رنج درویش را</p>
<p>سپردن به فرهنگ فرزند خرد</p>
<p>که گیتی بنادان نشاید سپرد</p>
<p>چوفرمان پذیرنده باشد پسر</p>
<p>نوازنده باید که باشد پدر</p>
<p>بپرسید دیگر که فرزند راست</p>
<p>به نزد پدر جایگاهش کجاست</p>
<p>چنین داد پاسخ که نزد پدر</p>
<p>گرامی چوجانست فرخ پسر</p>
<p>پس ازمرگ نامش بماند به جای</p>
<p>ازیرا پسرخواندش رهنمای</p>
<p>بپرسید دیگر که ازخواسته</p>
<p>که دانی که دارد دل آراسته</p>
<p>چنین داد پاسخ که مردم به چیز</p>
<p>گرامیست وز چیز خوارست نیز</p>
<p>نخست آنکه یابی بدو آرزوی</p>
<p>ز هستیش پیدا کنی نیکخوی</p>
<p>وگر چون بباید نیاری به کار</p>
<p>همان سنگ وهم گوهر شاهوار</p>
<p>دگر گفت با تاج و نام بلند</p>
<p>کرا خوانی از خسروان سودمند</p>
<p>چنین داد پاسخ کزان شهریار</p>
<p>که ایمن بود مرد پرهیزکار</p>
<p>وز آواز او بدهراسان بود</p>
<p>زمین زیر تختش تن آسان بود</p>
<p>دگر گفت مردم توانگر بچیست</p>
<p>به گیتی پر از رنج و درویش کیست</p>
<p>چنین گفت آنکس که هستش بسند</p>
<p>ببخش خداوند چرخ بلند</p>
<p>کسی را کجا بخت انباز نیست</p>
<p>بدی در جهان بتر از آز نیست</p>
<p>ازو نامداران فروماندند</p>
<p>همه همزبان آفرین خواندند</p>
<p>چو یک هفته بگذشت هشتم پگاه</p>
<p>نشست از بر تخت پیروز شاه</p>
<p>بخواند آنکسی راکه دانا بدند</p>
<p>به گفتار ودانش توانا بدند</p>
<p>بگفتند هرگونهای هرکسی</p>
<p>همانا پسندش نیامد بسی</p>
<p>چنین گفت کسری به بوزرجمهر</p>
<p>که از چادر شرم بگشای چهر</p>
<p>سخن گوی دانا زبان برگشاد</p>
<p>ز هرگونه دانش همیکرد یاد</p>
<p>نخست آفرین کرد بر شهریار</p>
<p>که پیروز بادا سر تاجدار</p>
<p>دگر گفت مردم نگردد بلند</p>
<p>مگر سر بپیچد ز راه گزند</p>
<p>چو باید که دانش بیفزایدت</p>
<p>سخن یافتن را خرد بایدت</p>
<p>در نام جستن دلیری بود</p>
<p>زمانه ز بد دل به سیری بود</p>
<p>وگر تخت جویی هنر بایدت</p>
<p>چوسبزی بود شاخ و بر بایدت</p>
<p>چوپرسند پرسندگان از هنر</p>
<p>نشاید که پاسخ دهیم ازگهر</p>
<p>گهر بیهنر ناپسندست وخوار</p>
<p>برین داستان زد یکی هوشیار</p>
<p>که گر گل نبوید به رنگش مجوی</p>
<p>کز آتش بروید مگر آب جوی</p>
<p>توانگر به بخشش بود شهریار</p>
<p>به گنج نهفته نهای پایدار</p>
<p>به گفتار خوب ار هنر خواستی</p>
<p>به کردار پیدا کند راستی</p>
<p>فروتر بود هرک دارد خرد</p>
<p>سپهرش همی درخرد پرورد</p>
<p>چنین هم بود مردم شاد دل</p>
<p>ز کژیش خون گردد آزاد دل</p>
<p><br></p>