Last & Bransen, tegen beter weten in

Kamerleden, scriptieschrijvers, essayisten en zelfs onze premier: dit najaar werd de ene na de andere tekst door AI-detector Pangram gehaald, met ophef als gevolg. Maar wat zegt zo'n percentage eigenlijk? Over hoe iemand heeft gedacht, gewerkt en geschreven? Barend en Derk duiken in de AI-heksenjacht. Ze vergelijken Pangram met de heksenwaag van Oudewater: een weegschaal kan prima betrouwbaar wegen en toch niets zeggen over of je een heks bent. Daarna gaat het over een belangrijker vraag: Wie is de auteur van een tekst, als een machine de woorden kan leveren? Met Barthes en Foucault in de hand komt Barend uit bij een nieuwe definitie: de auteur is degene die kan instaan voor wat hij oplevert. En dat vraagt van het onderwijs een terugkeer naar de tekentafel. In deze aflevering: Hoe een AI-detector werkt, en wat hij wel en niet meet Waarom een slechte post nog niets zegt over een betrokken bezoek Van fraudezaak naar onderwijskundig vraagstuk Beoordelend vermogen: kan een student uitleggen en verantwoorden wat hij inlevert? Genoemd in deze aflevering: RTL Nieuws over AI in masterscripties: https://www.rtl.nl/nieuws/onderzoek/artikel/5658537/masterscripties-vaak-geschreven-door-ai-iedereen-doet-het Het onderzoek van Marijke Van Vlasselaer e.a. (VUB) naar AI-detectietools: https://link.springer.com/article/10.1007/s40979-026-00226-w Joost Tanasale over het bezoek aan Kamp Westerbork: https://www.joosttanasale.nl/verhaal/beladen-woorden-over-kamp-westerbork Josette Daemen in NRC, Laat de AI-scriptie de wal zijn die het schip keert: https://www.nrc.nl/nieuws/2026/10/21/laat-de-ai-scriptie-de-wal-zijn-die-het-schip-keert-a4939347 Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]

Barend heeft een nieuw boek: 'Je wordt papa, wen er maar vast aan'. Reden genoeg om het deze keer over vader worden en vader zijn te hebben. Wanneer word je eigenlijk vader: als je kind er is, of al bij die positieve zwangerschapstest? Barend vertelt hoe een brief van zijn overleden vader de aanleiding werd voor zeventig columns over de babyhysterie, van de gender reveal party tot de 3D-echo. Daarna gaat het gesprek over de vraag hoe je de zorg verdeelt. Vaders krijgen weinig verlof, vrouwen leveren na hun eerste kind flink in op hun inkomen, en de verdeling gaat vaak al scheef lang voordat de baby er is. Derk zet daar tegenover dat eerlijk verdelen iets anders is dan alles 50-50 doen. En wat heeft co-regulatie ermee te maken? In deze aflevering: Waarom de verloskundige vaak maar één stoel bij het bureau heeft staan Vader worden als liminale overgangsfase: je bent geen vader, maar ook geen niet-vader meer Wie denkt eraan dat de luiers op zijn? Over het onzichtbare denkwerk in een gezin Waarom gelijkwaardig iets anders is dan evenveel uren zorg Genoemd in deze aflevering: Barend Last, Je wordt papa. Wen er maar vast aan: https://www.vanduurenmedia.nl/Auteur/Barend-Last Allison Daminger over het denkwerk in huishoudens: https://www.allisondaminger.com/research --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]

Eind september overleed, veel te jong, Paulien Cornelisse, onze nationale taalgoeroe. We kenden haar niet persoonlijk, maar lazen haar werk graag, en dat zet ons allebei al jaren aan het denken over taal, zeker ook in het onderwijs. Als ode aan Paulien en aan wat zij ons heeft nagelaten, praten we over kleine woordjes met grote gevolgen, over zinnen die je ook anders kunt lezen, over framing, etymologie en antropomorfisme, en over de vraag of we eigenlijk wel hetzelfde bedoelen met wat we zeggen. De titel is een hommage aan haar bekendste boek. Sterkte aan alle nabestaanden met het verwerken van dit verlies. In deze aflevering: Waarom 'even' en 'hè' zoveel meer doen dan je denkt De bommelding, 'uw geld wordt uitgegeven' en andere zinnen die je ook anders kunt lezen Vragen uit de zaal die eigenlijk een mening zijn Wat 'coach' en 'onderwijzen' verraden over hoe we over leren denke Waarom je bedoeling onderweg altijd wat van koers raakt, en wat dat vraagt van gedeelde taal in het onderwijs Genoemd in deze aflevering: Paulien Cornelisse: Taal is zeg maar echt mijn ding, Taal voor de leuk en het boekenweekessay Hè hè Metaphors We Live By, George Lakoff en Mark Johnson: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/M/bo3637992.html Johannes Visser in De Correspondent, Leraar Nederlands, stop met zinloos grammaticaonderwijs: https://decorrespondent.nl/17260 De woorden van Wilders en hoe ze werken, Jan Kuitenbrouwer: https://www.hebban.nl/boek/de-woorden-van-wilders-en-hoe-ze-werken-jan-kuitenbrouwer De vraag naar de techniek, Martin Heidegger: https://www.managementboek.nl/boek/9789460041488/de-vraag-naar-de-techniek-martin-heidegger Meer over Paulien: - Taalfanaat Paulien Cornelisse bleef altijd onderzoeken, eigenzinnig en met humor (NOS): https://nos.nl/artikel/2633174-taalfanaat-paulien-cornelisse-bleef-altijd-onderzoeken-eigenzinnig-en-met-humor In memoriam Paulien Cornelisse (Literair Nederland): https://www.literairnederland.nl/in-memoriam-paulien-cornelisse-1976-2026/ --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]

De laatste maanden gaat het in onderwijsland vaak over de studeercrisis. Studenten komen minder vaak naar college, spenderen minder tijd aan hun studie en besteden werk uit aan AI. Maar een student die het college op anderhalve snelheid terugkijkt en daarom thuisblijft: is dat een probleem, of gewoon slim plannen? En moet de docent in zo'n geval misschien zelf aan de bak? In deze aflevering zoeken Barend en Derk uit wat nu eigenlijk het probleem is achter die vermeende crisis. De vraag of het echt een crisis is laten ze dit keer links liggen. Ze pluizen vooral uit welke problemen er spelen, zoeken naar pleisters die docenten morgen al kunnen plakken maar vragen zich tegelijk ook hardop af of het hbo in zijn huidige vorm nog wel bestaansrecht heeft. Als er dan al sprake is van een crisis, is het dan niet eerder een identiteitscrisis? In deze aflevering: Waarom aanwezig zijn en erbij zijn twee heel verschillende dingen zijn Hoe het onderwijs zelfregulerend leren tegelijk ondermijnt en aanmoedigt Waarom studenten groeten bij de deur en slimmer roosteren makkelijke winst zijn Waarom een aanwezigheidsplicht vooral een pleister is die binnen de oude kaders blijft Genoemd in deze aflevering: Izaak Dekker (Hogeschool van Amsterdam) over de studeercrisis: https://www.hva.nl/nieuws/2026/6/terug-naar-de-klas-hoe-we-de-studeercrisis-tegengaan Rutger Kappe (Inholland) over het aanwezigheidsethos: https://www.inholland.nl/onderzoek/publicaties/afwezig-maar-aanwezig-het-rimpeleffect-van-afwezigheid-van-studenten/ Jolien Dopmeijer (Trimbos-instituut) over studentenwelzijn: https://www.trimbos.nl/kennis/welzijn-studenten/mentale-gezondheid-van-studenten/ Menno van der Schoot over de pedagogische taak van het hoger onderwijs: https://lnkd.in/p/esyU3DJq Nynke Bos over live versus opgenomen colleges: https://bera-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/bjet.12300 --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]

Na de ophef over de PISA-resultaten vroegen we ons af waarom een discussie over onderwijs (maar eigenlijk in algemene zin ook) zo snel ontspoort in drogredenen en opgeblazen framing. Barend pluist uit waarom Ierland ten onrechte als gidsland werd opgevoerd, Derk legt uit wat er in ons hoofd gebeurt waardoor we daar met open ogen intrappen. Een aflevering over feiten checken, redeneringen checken, en de ongemakkelijke acceptatie dat je je eigen denkfouten amper zelf doorhebt. In deze aflevering: Het verschil tussen misinformatie en desinformatie (en waar een chatbot dan onder valt) Waarom fact checking-tekortschiet en rhetoric-checking het echte werk is De stroman, het autoriteitsargument en de vraag wanneer je iemand wél op de persoon mag aanspreken Het steelman-argument: de redenering van je tegenstander sterker maken dan hij hem zelf bracht Vijf manieren om je te wapenen, van de kop in de krant tot de reactie die je beter kunt laten liggen Genoemd in deze aflevering: Het boek van Lammert Kamphuis, Verslaafd aan ons eigen gelijk Daniel Kahneman, met zijn boek Ons feilbare denken (systeem 1 en systeem 2) Het onderzoek van Jean Wagemans en José Plug naar rhetoric-checking Aristoteles, Retorica: ethos, pathos en logos De PISA-resultaten en de berichtgeving in de Volkskrant, waaronder de column van Felienne Hermans, en het bericht in de Irish Examiner --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]