Էնցիկլոմեդիա

Վերջերս առիթ ունեցա այցելել մարզային մի գրադարան: Մինչև այդ ինձ թվում էր, թե մարզային գրադարաններում ժամանակը կանգ է առել, հիմնականում լռություն է ու ամենուրեք հին ու խոնավ գրքեր են։ Հետո հասկացա, որ գրադարանի առօրյան բավականին փոխվել է, այն դարձել է կրթական ժամանցի կենտրոն ու մեծ ազդեցություն ունի մարզի կյանքի զարգացման գործում։Էնցիկլոմեդիայի այս էպիզոդում Կոտայքի  և Արարատի մարզային գրադարանների աշխատակիցներ Նելլի Աղաբեկյանի և Սիրանուշ Անդրեասյանի հետ զրուցել ենք   մարզային գրադարանների առօրյայից, խնդիրներից ու փոփոխվող դերից։ Փորձել ենք հասկանալ, թե ինչու է կարևոր, որ մարզային գրադարանները գնան մեդիակենտրոնի վերածվելու ճանապարհով և ի՞նչ կտա դա մարզի բնակչությանը։

Տարիներ առաջ ինչպես դասապրոցեսը, այնպես էլ  ուսուցիչ աշակերտ շփումն ավարտվում էր զանգը հնչելուն պես։ Հիմա ամեն ինչ փոխվել է։ Ուսուցիչները, աշակերտներն ու նրանց ծնողները շփվում են ու միմյանց հետևում սոցիալական հարթակների միջոցով։Ուսուցիչը սոցիալական ցանցերում ներկայանում է ոչ միայն որպես անհատ, այլև որպես հանրային վստահություն և կարծիք ձևավորող անձ։ Եվ հենց այստեղ է, որ հարց է առաջանում, թե ինչ վարքագիծ պետք է դրսևորի նա առցանց տիրույթում, որպեսզի չվնասի իր մասնագիտական հեղինակությանը։Էնցիկլոմեդիայի այս էպիզոդում Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոնի մեդիագրագիտության ծրագրերի ղեկավար Անի Եղիազարյանի և թիվ 122 հիմնական դպրոցի ուսուցիչ Լուսինե Գևորգյանի հետ քննարկելու ենք, արդյոք, անհրաժե՞շտ է, որ ուսուցիչները սոցիալական ցանցերում վարքի էթիկական կանոնագիր ունենան։ 

Կարծում եմ կհամաձայնեք, որ գրադարանը պարզապես գրքերի պահոց չէ։ Այն կարող է հանրային կրթության ու համայնքային միասնության կարևոր հարթակ լինել։ Եթե գործում է գրադարանային զարգացած համակարգ, ապա մեծ է հավանականությունը, որ քաղաքացիները կլինեն ավելի տեղեկացված ու ինֆոկայուն։  Էնցիկլոմեդիայի այս էպիզոդում քննարկելու ենք, թե որքանո՞վ են կարողանում հայաստանյան գրադարանները բավարարել հասարակության աճող կրթական պահանջները և ի՞նչ է պետք անել, որպեսզի մեր գրադարաններն էլ եվրոպական խոշոր գրադարանների նման դառնան մեդիակենտրոններ, նպաստեն կրթության, քննադատական մտածողության, մեդիագրագիտության մակարդակի բարձրացմանը։   Այսօր Էնցիկլոմեդիայի հյուրերն են լրագրող, հրապարակախոս, Տիգրան Պասկևիչյանը և Հայաստանի ազգային գրադարանի գլխավոր գրադարանավար Ներսես Հայարապետյանը։  

Էնցիկլոմեդիայի  նախորդ  էպիզոդում գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանի հետ ներկայացրեցինք, թե լրագրողը նախախորհրդային շրջանի  հայ գրողների ստեղծագործություններում ինչպե՞ս է ներկայացված։ Այս էպիզոդում առաջարկում եմ քննարկել, թե խորհրդային կարգերի տապալումից ու անկախության հաստատումից հետո լրագրողի կերպարը որքանով է փոխվել և հայ հեղինակներն ինչպե՞ս են կերպավորել ու  ի՞նչ հատկանիշներ են վերագրել նրան։

Լրագրողներին մենք սովորաբար տեսնում ենք հեռուստաեթերների, ռադիոհաղորդումների ընթացքում, հետևում նրանց աշխատանքին թերթերի, էլեկտրոնային մամուլի, այսօր էլ արդեն սոցիալական ցանցերի օգնությամբ։ Սակայն հաճախ մոռանում ենք ինֆորմացիայի փոխանցման մեկ այլ խողովակի՝ գրականության մասին։ Լրագրողներին ու նրանց գործունեությանը կարելի է հետևել նաև թերթելով ժամանակի գրականությունը։  Ինչպե՞ս են լրագրողները ներկայացված գրական ստեղծագործություններում։ Ի՞նչ ընդհանրացումներ են արել գրողները՝ ներկայացնելով ժամանակի լրագրողին։ Ինչպե՞ս են փորձել հասարակության խնդիրները, ճշմարտության որոնումը և իշխանության հետ հարաբերությունները ներկայացնել հենց այս կերպարի միջոցով։  Էնցիկլոմեդիայի առաջիկա 2 էպիզոդներում գրականագետ Արքմենիկ Նիկողոսյանի հետ փորձելու ենք պարզել, թե տարբեր ժամանակահատվածներում լրագրողը ի՞նչ տեղ և ի՞նչ դերակատարում է ունեցել  հայ իրականության մեջ և այս հարցերին ի՞նչ պատասխաններ է տալիս հայ գրականությունը։