Heilsuhlaðvarp Lukku & Jóhönnu Vilhjálms

❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins 🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is

❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins 🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is 🧬 Dr. Kristján Þór Gunnarsson – Höfum við einblínt um of á hitaeiningar en gleymt því sem raunverulega gerist inni í líkamanum? Í þessum einstaklega áhugaverða þætti kemur Dr. Kristján Þór Gunnarsson, heimilislæknir aftur til okkar og að þessu sinni köfum við enn dýpra í heim efnaskiptanna, insúlínviðnám, hvatbera og lífsstílstengda sjúkdóma. Við veltum fyrir okkur hvers vegna næring snýst um svo miklu meira en hitaeiningar og hvernig fæðan sem við borðum hefur áhrif á hormónastarfsemi, orkuframleiðslu og heilsu frumnanna. Kristján leiðir okkur í gegnum heillandi ferðalag frá efnafræðilegum grunni hitaeininga og alla leið inn í orkustöðvar frumnanna. Hann útskýrir hvernig efnaskiptavandamál þróast, hvað gerist þegar líkaminn verður ónæmari fyrir insúlíni og hvernig markvissar lífsstílsbreytingar geta bætt efnaskiptaheilsu og jafnvel snúið við ákveðnum efnaskiptatruflunum. 🎙️ Meðal þess sem við ræðum í þættinum: 🔥 Hitaeiningar eða hormónastýring? Hvers vegna er líkaminn ekki einfaldur brennsluofn og af hverju skiptir máli hvaðan hitaeiningarnar koma? Hvernig sendir maturinn hormónakerfinu ólík skilaboð? 🔑 Insúlín og fitubrennsla: Hvernig hefur insúlín áhrif á fitugeymslu og fitubrennslu? Hvers vegna skiptir máli að insúlín lækki svo líkaminn geti betur nýtt eigin fitubirgðir? 🥩 Næring er meira en orka: Hvernig bregst líkaminn við mismunandi næringarefnum og hvers vegna skipta próteinþörf, sedda og hormónaviðbrögð máli? 🩺 Langvinnir lífsstílstengdir sjúkdómar: Hvernig tengist insúlínviðnám sykursýki af tegund 2, fitulifur, hjarta- og æðasjúkdómum og fjölblöðrueggjastokkaheilkenni (PCOS)? 🩸 Hvað segja blóðprufurnar okkur? Hvers vegna getur verið gagnlegt að skoða hlutfall þríglýseríða og HDL-kólesteróls, ApoB og fastandi insúlín í stað þess að horfa eingöngu á heildarkólesteról? 🥣 Er hafragrautur alltaf hollur morgunmatur? Hvenær hentar kolvetnaríkur morgunverður og hvenær getur hann valdið óæskilegri blóðsykurshækkun, sérstaklega hjá fólki með insúlínviðnám? ⚡ Hvatberarnir – orkustöðvar frumnanna: Hvaðan koma hvatberarnir, hvernig þróaðist einstakt sambýli þeirra við frumurnar og hvernig framleiða þeir orku (ATP) úr næringarefnum með hjálp súrefnis? 🧪 Ófullkominn bruni og oxunarálag: Hvernig geta ofgnótt næringarefna og truflanir í orkuefnaskiptum aukið myndun hvarfgjarnra súrefnissameinda (ROS), oxunarálag og langvarandi lágstigsbólgu? ⏳ Fasta og hvíld frá fæðuinntöku: Hvers vegna getur verið gagnlegt að hætta að borða snemma á kvöldin og lengja næturföstuna? Hvaða áhrif hefur fasta á insúlín, hvatbera og viðhaldsferli frumnanna? ☀️ Dagsbirta og dægursveifla: Hvernig tengjast sólarljós, innrautt ljós og blátt ljós dægursveiflu líkamans, insúlínnæmi og starfsemi hvatberanna? 🏃 Hvaða hreyfing er best fyrir hvatberana? Hvernig hafa þolþjálfun á meðalákefð (Zone 2) og stuttar æfingalotur á mikilli ákefð áhrif á fjölda og virkni hvatbera? 😴 Svefn, streita og kviðfita: Hvernig geta langvarandi streita, kortisól og ónógur svefn haft áhrif á insúlínnæmi, fitusöfnun og efnaskiptaheilsu? ❤️ Félagsleg tengsl og frumuheilsa: Hvernig geta einmanaleiki, streita og skortur á félagslegum tengslum haft áhrif á heilsu okkar, jafnvel niður á frumustig? 🌿 Fróðlegt og umhugsunarvert samtal fyrir alla sem vilja skilja betur hvernig líkaminn starfar og hvaða áhrif mataræði, hreyfing, svefn, birta og daglegar venjur hafa á efnaskiptaheilsuna.

🌿 Getur kannabis raunverulega verið lyf?🧠 Hvað er endókannabínóíðkerfið – og hvers vegna lærðu margir læknar svo lítið um það í læknanámi?🔬 Hvað segja rannsóknirnar og hvað hefur læknir sem hefur unnið með þúsundum sjúklinga séð í eigin starfi? Gestur okkar í Heilsuhlaðvarpinu er Dr. Bonni Goldstein, bandarískur barnalæknir og einn þekktasti sérfræðingur heims á sviði kannabínóíðalækninga. 👩‍⚕️ Bonni kemur úr mjög hefðbundnum læknisfræðilegum bakgrunni. Hún lærði barnalækningar, starfaði á Children’s Hospital Los Angeles, var þar Chief Resident og vann síðar á bráðamóttöku barna. En vegferð hennar tók óvænta stefnu þegar hún varð vitni að því hvernig alvarlega veikur vinur hennar fékk mikinn ávinning af kannabis. Það varð til þess að hún fór sjálf að kafa ofan í rannsóknirnar – og uppgötvaði heilan heim sem hún hafði fengið litla fræðslu um í læknanámi. 🌱 Frá árinu 2008 hefur Bonni unnið með þúsundum sjúklinga, bæði börnum og fullorðnum, sem glíma meðal annars við flogaveiki, einhverfu, krabbamein, langvinna verki og ýmsa flókna sjúkdóma og kvilla. 🎙️ Í þættinum ræðum við meðal annars: 🧠 Hvað er endókannabínóíðkerfið og hvers vegna skiptir það máli fyrir starfsemi líkamans? 🌿 Hvernig hafa THC, CBD og önnur kannabínóíð áhrif á líkamann? 🔬 Hvað segja rannsóknirnar í raun um kannabis til lækninga? 👶 Hvað hefur Bonni séð í starfi sínu með börnum með erfiða og flókna sjúkdóma eins og krabbameina, margs konar taugasjúkdóma og taugaþroskaraskanna eins og einhverfu? 💊 Getur kannabis í einhverjum tilfellum hjálpað fólki að minnka notkun annarra lyfja? ⚠️ Hvaða áhætta og aukaverkanir fylgja kannabisnotkun í lækningaskyni? 🩺 Og hvað með sjúklingana sem hefðbundin læknisfræði hefur ekki náð að hjálpa nægilega – eigum við að vera opnari fyrir öðrum meðferðarúrræðum þegar hefðbundnar leiðir hafa ekki skilað árangri? 📚 Bonni er höfundur bókanna Cannabis Revealed og Cannabis Is Medicine, þar sem hún útskýrir vísindin á bak við kannabis sem læknisfræðilegt meðferðarúrræði og endókannabínóíðkerfið á aðgengilegan hátt. 🎧 Þetta er gríðarlega áhugavert samtal um læknisfræði, vísindi, fordóma og möguleika. ❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins 🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is

💊 SVEFNLYFJAÞJÓÐIN – HVAÐ GERIST ÞEGAR SKAMMTÍMALAUSN VERÐUR AÐ ÁRALANGRI VENJU? 😴 Íslendingar hafa lengi verið meðal þeirra þjóða sem nota mest af svefn- og slævandi lyfjum. Árið 2024 var notkunin hér á landi sú næstmesta meðal þeirra 34 OECD-ríkja sem skiluðu samanburðarhæfum gögnum og á síðasta ári notuðu tæplega 25.000 Íslendingar Z-svefnlyf á borð við Imovane og Stilnoct eða önnur slævandi lyf. Notkunin eykst verulega með aldri og yfir þriðjungur fólks 80 ára og eldra notaði slík lyf. Í þessum þætti fáum við til okkar Drífu Sigfúsdóttur, sem tók virkan þátt í fræðsluverkefninu Sofðu vel á vegum Landssambands eldri borgara. Verkefnið var unnið að frumkvæði og undir forystu Önnu Birnu Almarsdóttur, prófessors við Kaupmannahafnarháskóla, í samstarfi við LEB og aðila úr heilbrigðiskerfinu. Markmiðið var að fræða fólk um svefnlyf, mögulega áhættu þeirra og aðrar leiðir til að takast á við svefnvanda. Drífa hefur sérstaka ástæðu fyrir því að brenna fyrir þessu málefni. Móðir hennar tók svefnlyf árum saman og Drífa telur að slæving og byltur hafi átt þátt í þeirri atburðarás sem endaði með því að móðir hennar þurfti að nota hjólastól. Drífa segir að fjölskyldan hafi aldrei verið upplýst um að lyfin gætu haft slík áhrif. Sú reynsla varð henni mikil hvatning til að fræða aðra. 🎙️ Við förum vítt og breitt yfir svefnlyfjanotkun Íslendinga: 💊 Hvað gera svefnlyf í raun fyrir svefninn? 😴 Hvað gerist þegar þau eru tekin mánuðum eða jafnvel árum saman? 🧠 Við ræðum minni og vitræna getu og rannsóknir sem hafa sýnt möguleg tengsl langtímanotkunar ákveðinna svefnlyfja við heilabilun. 🚶‍♀️ Við ræðum gríðarlega alvarlegar aukaverkanir sem geta haft sérstaklega alvarlegar afleiðingar fyrir eldra fólk. ⚠️ Hvað með þol og ávanamyndun? Hvað gerist þegar lyf sem upphaflega voru hugsuð sem skammtímalausn verða hluti af kvöldrútínunni árum saman? 💤 Er svefn undir áhrifum svefnlyfja það sama og náttúrulegur svefn? 💊 Og erum við í raun að draga úr svefnlyfjanotkun – eða er hluti hennar einfaldlega að færast yfir í önnur slævandi lyf? Við ræðum líka hvernig hægt er að draga úr eða hætta notkun svefnlyfja á öruggan hátt, hvaða önnur úrræði eru til við langvinnum svefnvanda og hvers vegna mikilvægt er að gera slíkar breytingar í samráði við heilbrigðisstarfsfólk. 🌙 Árangurinn af Sofðu vel vekur athygli. Í könnun meðal 2.172 eldri borgara kom fram að meðal þeirra sem höfðu kynnt sér fræðsluna og notað svefnlyf áður en átakið hófst sögðust 46,4% hafa minnkað notkunina eða hætt alveg. 👉 Þáttur fyrir alla sem taka svefnlyf, eiga foreldra eða aðstandendur sem gera það – eða vilja einfaldlega vita meira um hvað gerist þegar svefnvandinn er meðhöndlaður með lyfjum til lengri tíma. ❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins 🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is

✨ Hvað getum við sjálf gert til að halda húðinni heilbrigðri, sterkri og fallegri með aldrinum? Í þessum þætti Heilsuhlaðvarpsins fáum við til okkar Dr. Láru G. Sigurðardóttur, lækni með sérmenntun í lýðheilsu- og taugavísindum, og annan eiganda HÚÐIN Skin clinic - og förum yfir nánast allt sem viðkemur heilbrigði húðarinnar – og sérstaklega kollageninu. 🧬✨ Húðin snýst nefnilega um miklu meira en útlitið. Hún er stórt og virkt líffæri, mikilvægur varnarmúr líkamans, tekur þátt í vökvabúskap og hitastjórnun og á í nánu samtali við taugakerfið. En hvað þarf húðin til að geta sinnt öllum þessum mikilvægu hlutverkum? 🧬 „Kollagen er timbrið í byggingu líkamans,“ segir Lára. Við förum yfir hvað kollagen er, hvers vegna það er svona mikilvægt fyrir húðina og hvaða hlutverki það gegnir víðar í líkamanum – meðal annars í bandvef, beinum og æðum. Hvað gerist svo þegar kollagenframleiðslan minnkar með aldrinum? Getum við hægt á því ferli – eða jafnvel stutt líkamann í að framleiða meira kollagen? 🥩🐟 Við ræðum næringuna sem húðin og kollagenframleiðslan þurfa – prótein og amínósýrur á borð við glýsín, prólín og lýsín, en einnig mikilvægi C-vítamíns, sinks og járns. Hvað með beinasoð, fiskroð og kjúklingaskinn? Og hvað segja gögnin um kollagenpeptíð og kollagen sem fæðubótarefni? 🐟 Við förum einnig í omega-3 og ræðum hvaða áhrif fita og önnur næringarefni geta haft á húðina. ☀️ Og svo er það sólin. Við ræðum morgunbirtuna, lífsklukkuna og mikilvægi birtunnar fyrir líkamann, en líka UV-geislun, húðöldrun, sólbruna og sólarvarnir. Hvernig finnum við skynsamlegt jafnvægi? 🏃‍♀️😴 Hreyfing, svefn og streita koma einnig við sögu. Getur góður svefn og regluleg hreyfing stutt við kollagen og heilbrigða öldrun húðarinnar? Og hvaða áhrif hafa reykingar, áfengi og langvarandi streita? Við komum líka inn á húðflóruna, plast og efni í umhverfinu okkar, sánuna og svitamyndun – og veltum fyrir okkur hvað raunverulega skiptir máli þegar við viljum hugsa vel um húðina til framtíðar. 🌿 Fróðlegt og hagnýtt samtal um stærsta líffæri líkamans – húðina – og hvað við getum sjálf gert til að styðja við heilbrigði hennar, innan frá og utan. ❤️ Samstarfsaðilar Heilsuhlaðvarpsins 🥩 Kjarnafæði – íslenskar kjötvörur og gömlu góðu uppskriftirnar, meðal annars lifrarpylsa og sviðasulta án óþarfa aukaefna - kjarnafaedi.is🛒 Nettó – frábær tilboð alla daga - mikið úrval af lífrænum vörum og hollustuvörum - netto.is🥛 Bíóbú – íslenskar lífrænar mjólkurvörur með meira af góðum fitusýrum - búskapur sem setur heilsu lífríkis jarðar í fyrsta sætið - biobu.is🌱 Greenfit – heilsumælingar, rauðljós, súrefnisklefi, kuldaklefi með meiru - greenfit.is